اندورومیکس و رزیستومیکس: چارچوبی نوین برای شخصی سازی تمرینات آمادگی جسمانی در عصر پزشکی دقیق ورزشی

ورزش به عنوان یکی از بنیادی ترین ابزارهای ارتقاء سلامت انسان، تاثیرات مثبت گسترده ای بر سیستم های قلبی-عروقی، متابولیک، نوروهورمونال و ایمنی دارد. با این حال، روش های سنتی فیزیولوژی ورزش که عمدتا بر رویه های تهاجمی مانند بیوپسی بافت متکی هستند، درک ما را از تغییرات مولکولی ناشی از ورزش محدود کرده اند. رویکردهای نوین مبتنی بر علوم-اومیکس و زیست شناسی سامانه ها امکان تحلیل جامع، بدون سوگیری و با توان عملیاتی بالا را در حوزه فیزیولوژی ورزش فراهم آورده اند. در این مقاله مروری مفهومی، به معرفی دو حوزه نوظهور «اندورومیکس» و «رزیستومیکس» می پردازیم این دو حوزه، برخلاف اسپورتمیکس که بر تغییرات مولکولی در ورزشکاران رقابتی متمرکز است، به بررسی سازگاری های مولکولی اختصاصی ناشی از تمرینات استقامتی و مقاومتی در جمعیت های متنوع می پردازند. اندورومیکس با استفاده از رویکردهای چند-اومیکس، مسیرهای مولکولی زیربنای کارایی هوازی، متابولیسم لیپید و بیوژنز میتوکندری را آشکار می سازد، در حالی که رزیستومیکس مکانیسم های مولکولی محرک هیپرتروفی عضلانی، سنتز پروتئین و سازگاری های عصبی-عضلانی را بررسی می کند. این حوزه ها با شناسایی بیومارکرها و اثرانگشت های متابولیک، امکان طراحی برنامه های تمرینی شخصی سازی شده را فراهم می آورند که کارایی را بهینه سازی، خطر آسیب را کاهش و پایبندی به تمرین را افزایش می دهند. در این مقاله، چارچوب مفهومی اندورومیکس و رزیستومیکس، کاربردهای بالقوه آن ها در تجویز تمرینات شخصی سازی شده، و چشم انداز آینده این حوزه ها از جمله نقش سلول-تک-چند-اومیکس مورد بررسی قرار می گیرد.

کلیدواژه ها:

اندورومیکس ، رزیستومیکس ، تمرینات شخصی سازی شده ، چند-اومیکس ، فیزیولوژی ورزش ، آمادگی جسمانی