عدالت اقلیمی: رویکردی عادلانه برای توزیع مسئولیت دولت ها در برابر تغییرات اقلیمی

عدالت اقلیمی به عنوان پارادایمی اساسی در حقوق محیط زیست بین الملل، به تحلیل نابرابری های ساختاری در توزیع پیامدهای تغییرات آب وهوایی بر جوامع آسیب پذیر می پردازد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، واکاوی می کند که چگونه مکانیسم های توزیع مسئولیت می تواند بار عادلانه ای بر دوش بازیگران بین المللی قرار دهد. یافته ها نشان می دهد که بی عدالتی اقلیمی ریشه در نظام های اقتصادی نئولیبرال، ساختارهای حکمرانی ناقص و عدم تناسب بین سهم آلایندگی و تحمل پیامدها دارد. در بستر ملی، مطالعات میدانی در استان خوزستان و مناطق روستایی ایران نشان می دهد که جوامع محلی با وجود سهم ناچیز در تولید گازهای گلخانه ای، بیشترین آسیب را از پیامدهای تغییرات اقلیمی متحمل می شوند. مقاله با بررسی سازوکارهای تقویتی مانند اصول تقسیم مسئولیت و دعاوی حقوقی بین المللی، چارچوبی برای تحقق عدالت بین نسلی ارائه می دهد. در نهایت، راهکارهای عملیاتی برای گذار به الگوهای مصرف و تولید پایدار با محوریت حقوق بشر و همکاری بین المللی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

عدالت اقلیمی ، تغییرات آب و هوایی ، حقوق بشر ، مسئولیت تاریخی ، جوامع آسیب پذیر