بررسی تطبیقی حمایت های قانونی از کودکان در برابر کودک آزاری جنسی در حقوق کیفری ایران و ترکیه

هدف: پژوهش حاضر با هدف واکاوی سازوکارهای نظام عدالت کیفری ایران در قبال حمایت از بزه دیدگان جنسی زیر ۱۸ سال و ارائه الگویی سیاست جنایی کارآمد انجام شده است. هدف اصلی، ارزیابی کارآمدی «قانون حمایت از اطفال و نوجوانان» مصوب ۱۳۹۹ و مقایسه آن با نظام حقوقی ترکیه است تا نقاط قوت و ضعف هر یک مشخص شده و راهکارهایی جهت تقویت ابعاد ترمیمی و حمایتی در سیاست جنایی ایران ارائه گردد. مواد و روش ها: این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مطالعات کتابخانه ای انجام شده است. گردآوری اطلاعات از طریق بررسی متون حقوقی، قوانین و اسناد معتبر دو کشور ایران و ترکیه صورت گرفته و داده ها مورد تجزیه و تحلیل تطبیقی قرار گرفته اند. یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که نظام های حمایتی تحت تاثیر مولفه های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی هر کشور شکل می گیرند؛ به طوری که نظام حمایتی ایران عمدتا مبتنی بر رویکرد «حفاظتی» است، در حالی که نظام ترکیه بر ارائه «خدمات اجتماعی» تمرکز دارد. اگرچه قانون گذار در سال ۱۳۹۹ گام هایی در جهت پر کردن خلاهای قانونی برداشت، اما چالش های اجرایی همچنان پابرجاست. از جمله این چالش ها می توان به عدم تبیین دقیق حقوقی از مفهوم «طفل»، حذف صریح مفهوم «آزار عاطفی» از دامنه حمایت ها، و وضع مجازات های حداقلی برای والدین آزارگر و همچنین در جرایم آزار جنسی غیرحدی اشاره کرد. این تفاوت ها نشان دهنده رویکردهای متفاوت دو کشور در مواجهه با مسائل اخلاقی و جنسی در چارچوب قوانین و فرهنگ های خود است. نتیجه گیری: با توجه به یافته ها، می توان نتیجه گرفت که برای دستیابی به حداکثر اثرگذاری در حمایت از کودکان بزه دیده، ایران نیازمند بازنگری در تعاریف قانونی، گنجاندن آزار عاطفی و بازنگری در میزان مجازات های بازدارنده است تا تعادلی میان حمایت از کودک و اجرای عدالت کیفری برقرار شود.

کلیدواژه ها:

حقوق کیفری کودکان ، آزار جنسی اطفال ، سیاست جنایی ، نظام عدالت کیفری ، حقوق ایران و ترکیه