سیاست جنایی ایران در قبال جرایم نوپدید از طریق هوش مصنوعی

در دهه های اخیر، گسترش فناوری های نوین، به ویژه هوش مصنوعی، زمینه ساز بروز اشکال نوینی از جرایم شده است که نه تنها ساختار سنتی وقوع جرم را دگرگون کرده، بلکه سیاست های کیفری کشورها را با چالش های نوظهور مواجه ساخته است. در ایران نیز جرایم نوپدید همچون جعل دیجیتال، حملات سایبری، نقض حریم خصوصی در بستر هوشمند و مجرمان فناورمحور، خلاها و نارسایی هایی را در نظام کیفری آشکار ساخته اند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل سیاست جنایی کنونی ایران در مواجهه با جرایم نوپدید و بررسی ظرفیت ها و تهدیدهای ناشی از کاربرد هوش مصنوعی در این حوزه انجام پذیرفته است. روش پژوهش توصیفی–تحلیلی است و با مطالعه قوانین موجود، رویه های قضایی، تحلیل نهادهای رسمی و بررسی اسناد حقوق تطبیقی، تلاش شده است تا جایگاه هوش مصنوعی در تقویت کارآمدی نظام عدالت کیفری در برابر جرایم نوین تبیین گردد. نتایج پژوهش نشان می دهد که نظام تقنینی و قضایی ایران با وجود گام هایی مقدماتی در خصوص جرایم سایبری و رایانه ای، فاقد سیاست جنایی منسجم و آینده نگرانه در برابر تحولات فناوری محور است. همچنین، به کارگیری هوش مصنوعی در فرآیندهای کشف جرم، تحلیل داده های کیفری و پیش بینی تهدیدات جنایی، می تواند زمینه ساز تحول در رویکردهای پیشگیرانه و واکنشی دستگاه عدالت کیفری باشد؛ مشروط بر آن که قواعد حقوقی لازم برای تنظیم مسئولیت کیفری الگوریتم ها، موازین حقوق بشر، حریم خصوصی و مصونیت داده ها به درستی طراحی و تضمین گردد

کلیدواژه ها:

سیاست جنایی ایران ، جرایم نوپدید ، هوش مصنوعی ، جرایم سایبری ، مسئولیت کیفری الگوریتم