واکاوی بازنمایی مسائل اجتماعی در اسناد بالادستی برنامه ریزی درسی ابتدایی ایران

پژوهش حاضر با هدف تبیین چگونگی بازنمایی مسائل اجتماعی در اسناد بالادستی برنامه ریزی درسی دوره ابتدایی ایران انجام شد. این مطالعه با اتکا به چارچوب های هنجاری کلان از جمله سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، نقشه جامع علمی کشور و سند برنامه درسی ملی، به تحلیل محتوای اسناد سیاستی و اجرایی این دوره، با تاکید بر آیین نامه اجرایی مدارس، پرداخت. روش پژوهش، کیفی از نوع تحلیل محتوای اسنادی بود و داده ها با به کارگیری روش تحلیل مضمون و تمرکز بر مفاهیمی چون عدالت تربیتی، حقوق کودک، کرامت، مشارکت و مسئولیت پذیری، مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها الگویی چندسطحی را نشان داد: در سطح کلان، چارچوب آرمانی غنی با محوریت عدالت و کرامت برجسته است و در سطح اجرایی، تمرکز بر گفتمان مشارکت و مسئولیت پذیری در محیط مدرسه مشاهده می شود. تحلیل ها حاکی از تفاوت در سطح عملیاتی سازی مفاهیم بین اسناد است؛ به گونه ای که تبدیل آرمان های کلان به اهداف یادگیری عینی، راهبردهای تدریس و ابزارهای ارزشیابی مشخص نیازمند توسعه بیشتری است. این مطالعه با استناد به یافته ها، تقویت پیوند عملیاتی بین اسناد کلان و اجرایی، تدوین راهنمای عمل مشخص برای معلمان و گسترش دامنه بازنمایی مسائل اجتماعی در محتوای درسی را به عنوان پیشنهادهایی برای بهبود و ارتقای کارآمدی برنامه درسی در حوزه تربیت اجتماعی ارائه می نماید.

کلیدواژه ها:

اسناد بالادستی آموزشی ، برنامه ریزی درسی ابتدایی ، بازنمایی مسائل اجتماعی ، تحلیل محتوای کیفی