وکالت در فقه؛ حقوق و آثار آن

وکالت از مهمترین عقود اذنی در فقه اسلامی و حقوق موضوعه به شمار می آید که بر پایه نیابت و اذن موکل در انجام اعمال حقوقی و گاه مادی استوار است. این نهاد حقوقی به دلیل کارکرد گسترده در تنظیم روابط اجتماعی، اقتصادی و قضایی، از جایگاهی بنیادین در فقه امامیه و حقوق مدنی ایران برخوردار است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر منابع فقهی، حقوقی و تطبیقی، ماهیت، شرایط، آثار، حدود اختیارات و آثار انحلال عقد وکالت را بررسی می کند. نتایج تحقیق نشان می دهد که وکالت در فقه، عقدی جایز و مبتنی بر اذن است؛ با این حال، آثار حقوقی آن در نظم عمومی، حفظ حقوق ثالث و اعتبار اعمال وکیل، از پیچیدگی ویژه ای برخوردار است. همچنین روشن می شود که مرز میان وکالت، نیابت و نمایندگی در حقوق جدید نیازمند دقت نظری بیشتری است. در پایان، پیشنهادهایی برای اصلاح و تکمیل مباحث مربوط به وکالت در حقوق ایران ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

وکالت ، فقه امامیه ، عقد جایز ، نیابت ، نمایندگی ، حقوق مدنی ایران