بررسی تطبیقی جایگاه مسئولیت مدنی دولت و حاکمان دولتی از منظرقرآن کریم و معصومین (ع)

این مقاله به بررسی تطبیقی جایگاه مسئولیت مدنی دولت و حاکمان از منظر قرآن کریم و سیره معصومین (ع) می پردازد. با توجه به اهمیت فزاینده مفهوم مسئولیت دولت در حقوق نوین، درک مبانی دینی و سیره عملی پیشوایان دین در این خصوص، می تواند راهگشای تحولات حقوقی و اجرایی در نظام اسلامی باشد. این پژوهش با رویکردی تحلیلی-توصیفی و با استناد به آیات قرآن، روایات معتبر و قواعد فقهی، ضمن تبیین مبانی قرآنی و روایی مسئولیت مدنی دولت، به تفکیک مسئولیت شخصی و سازمانی حاکمیت پرداخته و شرایط تحقق و آثار پذیرش این مسئولیت را مورد بررسی قرار می دهد. همچنین، نظریه مصونیت دولت به چالش کشیده شده و جایگاه مسئولیت دولت در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران مورد ارزیابی قرار می گیرد. نوآوری این پژوهش در چارچوب بندی جامع مبانی دینی و فقهی مسئولیت مدنی دولت و ارائه تفسیری نوین از سیره معصومین (ع) در این زمینه است. نتیجه گیری حاکی از آن است که آموزه های قرآنی و سیره معصومین (ع) به روشنی بر لزوم پاسخگویی دولت و حاکمان در قبال اعمال و کوتاهی های خود تاکید دارند و مبنایی قوی برای مسئولیت مدنی دولت در نظام حقوقی اسلامی فراهم می آورند.

کلیدواژه ها:

مسئولیت مدنی دولت ، حاکمان ، قرآن ، سیره معصومین (ع) ، حقوق عمومی ، حقوق اساسی