مسئولیت مدنی پلتفرم های تجارت الکترونیک بین المللی در قبال نقض حقوق مصرف کنندگان فرامرزی: تحلیل تطبیقی نظام اثبات دعوا در حقوق ایران و اتحادیه اروپا

گسترش تجارت الکترونیک بین المللی و ظهور پلتفرم های دیجیتال موجب تحول اساسی در ساختار معاملات فرامرزی شده است. در این میان، نقش پلتفرم ها به عنوان واسطه های دیجیتال، پرسش های مهمی در خصوص مسئولیت مدنی آن ها در قبال خسارات وارده به مصرف کنندگان ایجاد کرده است. یکی از مهم ترین چالش ها در این حوزه، مسئله اثبات دعوا و تعیین بار اثبات در دعاوی ناشی از فعالیت پلتفرم های تجارت الکترونیک است. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و رویکرد تطبیقی، به بررسی نظام مسئولیت مدنی و قواعد اثبات دعوا در خصوص پلتفرم های تجارت الکترونیک بین المللی در حقوق ایران و اتحادیه اروپا می پردازد. نتایج تحقیق نشان می دهد که اتحادیه اروپا با تصویب مقرراتی نظیر «قانون خدمات دیجیتال» و اصلاح قواعد مسئولیت واسطه ها، به سمت افزایش مسئولیت پلتفرم ها و تسهیل اثبات دعوا برای مصرف کنندگان حرکت کرده است؛ در حالی که در حقوق ایران، خلاهای تقنینی قابل توجهی در زمینه مسئولیت پلتفرم های تجارت الکترونیک و ادله الکترونیکی وجود دارد. پژوهش حاضر پیشنهاد می کند با الهام از الگوهای حقوق اتحادیه اروپا، نظام حقوقی ایران به سمت ایجاد قواعد خاص برای تخصیص بار اثبات و تقویت حمایت از مصرف کنندگان در تجارت الکترونیک بین المللی حرکت کند.

کلیدواژه ها:

تجارت الکترونیک بین المللی ، مسئولیت مدنی پلتفرم ها ، مصرف کننده فرامرزی ، بار اثبات دعوا ، اتحادیه اروپا ، حقوق ایران