تحلیل تطبیقی بار اثبات دعوا در مسئولیت مدنی ناشی از عملکرد پلتفرم های تجارت الکترونیک بین المللی در حقوق ایران و اتحادیه اروپا

رشد فزاینده تجارت الکترونیک بین المللی و گسترش فعالیت پلتفرم های دیجیتال، موجب شکل گیری روابط حقوقی پیچیده ای میان پلتفرم ها، فروشندگان و مصرف کنندگان شده است. در این میان، یکی از مهم ترین مسائل حقوقی، تعیین نحوه توزیع بار اثبات دعوا در اختلافات ناشی از مسئولیت مدنی پلتفرم ها است. از آنجا که بخش عمده اطلاعات، داده ها و مستندات معاملات در اختیار پلتفرم های دیجیتال قرار دارد، مصرف کنندگان در بسیاری از موارد با دشواری جدی در اثبات ورود ضرر، تقصیر یا رابطه سببیت مواجه می شوند. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و رویکرد تطبیقی، نظام بار اثبات دعوا در مسئولیت مدنی پلتفرم های تجارت الکترونیک بین المللی را در حقوق ایران و اتحادیه اروپا بررسی می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که حقوق اتحادیه اروپا با بهره گیری از رویکرد حمایت گرایانه نسبت به مصرف کنندگان، در جهت تعدیل بار اثبات و افزایش تعهدات اطلاعاتی پلتفرم ها حرکت کرده است، در حالی که حقوق ایران همچنان متکی بر قواعد سنتی اثبات دعوا و اصل کلی «البینه علی المدعی» باقی مانده است. در پایان، مقاله پیشنهاد می کند که حقوق ایران با تدوین مقررات اختصاصی در زمینه مسئولیت پلتفرم ها، شفافیت اطلاعاتی و توزیع عادلانه بار اثبات، زمینه حمایت موثرتر از مصرف کنندگان در تجارت الکترونیک فرامرزی را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

بار اثبات دعوا ، مسئولیت مدنی ، پلتفرم های دیجیتال ، تجارت الکترونیک بین المللی ، حقوق ایران ، اتحادیه اروپا ، حمایت از مصرف کننده