اثار و پیامدهای جرایم انتخاباتی بر امنیت ملی و اجتماعی ایران

انتخابات به عنوان مهم ترین نماد مردم سالاری و مشارکت سیاسی شهروندان، نقش اساسی در مشروعیت نظام های سیاسی، تقویت سرمایه اجتماعی و تامین امنیت ملی و اجتماعی ایفا می کند. سلامت فرآیند انتخابات و صیانت از آرای عمومی از مهم ترین الزامات تحقق حاکمیت مردم و اعتماد عمومی به نهادهای سیاسی است. در مقابل، جرایم و تخلفات انتخاباتی از جمله خرید و فروش رای، تقلب در شمارش آراء، تهدید و تطمیع رای دهندگان، جعل اسناد انتخاباتی و سوءاستفاده از فضای مجازی، می توانند سلامت انتخابات را مخدوش کرده و آثار زیانباری بر ساختار سیاسی و اجتماعی کشور بر جای گذارند. هدف این پژوهش بررسی آثار و پیامدهای جرایم انتخاباتی بر امنیت ملی و اجتماعی ایران است. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، اسناد حقوقی، قوانین انتخاباتی، مقالات علمی و مطالعات جرم شناختی انجام شده است. داده های پژوهش از طریق بررسی قوانین مرتبط با انتخابات در جمهوری اسلامی ایران و تحلیل دیدگاه های صاحب نظران حوزه حقوق، جرم شناسی و امنیت گردآوری و ارزیابی شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که جرایم انتخاباتی علاوه بر تاثیر مستقیم بر نتایج انتخابات، موجب کاهش اعتماد عمومی، تضعیف مشروعیت نظام سیاسی، کاهش مشارکت سیاسی شهروندان، افزایش شکاف میان مردم و حاکمیت، تضعیف انسجام ملی و کاهش سرمایه اجتماعی می شوند. همچنین گسترش استفاده از فضای مجازی و شبکه های اجتماعی، زمینه ارتکاب برخی جرایم انتخاباتی از جمله انتشار اخبار کذب، تخریب رقبا و تبلیغات غیرقانونی را افزایش داده است. بررسی قوانین موجود نیز نشان می دهد که هرچند قانونگذار در سال های اخیر مصادیق متعددی از جرایم انتخاباتی را جرم انگاری کرده است، اما در برخی موارد همچنان خلاهای قانونی و ضعف ضمانت اجراهای کیفری مشاهده می شود. نتایج پژوهش بیانگر آن است که مقابله موثر با جرایم انتخاباتی مستلزم اصلاح و به روزرسانی قوانین انتخاباتی، تقویت نظارت بر فرآیندهای انتخاباتی، شفاف سازی منابع مالی تبلیغات، توسعه آموزش های حقوقی و ارتقای فرهنگ مشارکت سیاسی است. تحقق این اقدامات می تواند ضمن افزایش سلامت انتخابات، به تقویت امنیت ملی، امنیت اجتماعی و اعتماد عمومی در جامعه کمک کند.

کلیدواژه ها:

جرم انگاری ، جرایم انتخاباتی ، امنیت ملی ، امنیت اجتماعی ، مشارکت سیاسی