مطالعه تطبیقی سیاست جنایی ایران و آمریکا در پیشگیری از جرایم بانکی

جرایم بانکی از پیچیده ترین انواع جرایم مالی به شمار می آیند و سلامت نظام اقتصادی، اعتماد عمومی و ثبات بازار پولی را با تهدید جدی مواجه می کنند. کارآمدی سیاست جنایی هر کشور در پیشگیری از این جرایم، نقشی بنیادین در جلوگیری از فساد مالی و ارتقای شفافیت تراکنش های پولی دارد. پژوهش حاضر با رویکردی تطبیقی، سازوکارهای قانونی، قضایی و نظارتی ایران و ایالات متحده را در زمینه پیشگیری از جرایم بانکی بررسی کرده و تفاوت ها و شباهت های دو نظام را تحلیل می کند. نتایج نشان می دهد که هرچند در ایران قوانین گوناگونی در زمینه مبارزه با جرایم مالی تصویب شده و سامانه های نظارتی گام هایی رو به جلو برداشته اند، اما پراکندگی مقررات، نبود انسجام قانونی، محدودیت زیرساخت های نظارت هوشمند و ضعف ضمانت اجراها همچنان مانع ایجاد یک سیاست جنایی پیشگیرانه موثر است. در مقابل، نظام حقوقی آمریکا با تکیه بر قوانین منسجم، نهادهای ناظر قدرتمند، پایش مستمر داده های مالی و مسئولیت سخت گیرانه برای موسسات بانکی، الگویی پیش دستانه و بازدارنده ایجاد کرده است. نتیجه پژوهش آن است که تقویت سیاست جنایی ایران نیازمند یکپارچه سازی قوانین، توسعه نظارت هوشمند، همکاری واقعی نهادهای مالی با دستگاه های مسئول و بازنگری در مسئولیت و پاسخگویی بانک هاست. تجربه آمریکا می تواند الهام بخش طراحی الگوی بومی و متناسب با ساختار حقوقی و اقتصادی ایران در زمینه پیشگیری از جرایم بانکی باشد.

کلیدواژه ها:

سیاست جنایی ، جرایم بانکی ، پیشگیری ، نظارت مالی ، سلامت نظام پولی ، فساد مالی