تحلیل آثار دادرسی الکترونیک بر رسیدگی به دعاوی حقوق خصوصی در نظام حقوقی ایران با رویکرد تطبیقی

تحول دیجیتال در نظام قضایی ایران، دادرسی الکترونیک را به یکی از مهم ترین ابزارهای نوین برای رسیدگی به دعاوی حقوق خصوصی تبدیل کرده است. این مقاله با رویکردی توصیفی–تحلیلی و تطبیقی، آثار دادرسی الکترونیک را بر ابعاد مختلف رسیدگی مدنی بررسی می کند و نشان می دهد که استفاده از فناوری می تواند موجب تسهیل دسترسی به عدالت، افزایش سرعت رسیدگی، کاهش تشریفات و ارتقای شفافیت شود. با این حال، چالش هایی نظیر شکاف دیجیتال، اختلالات سامانه ای، ضعف در احراز هویت دیجیتال، ابهام در ارزش اثباتی ادله الکترونیکی و تهدیدهای امنیتی، مانعی جدی در برابر تحقق عدالت الکترونیک محسوب می شوند. تحلیل تطبیقی با نظام های پیشرفته مانند استونی، آمریکا و سنگاپور نشان می دهد که موفقیت دادرسی الکترونیک مستلزم قانون گذاری جامع، زیرساخت پایدار، آموزش کاربران و تضمین حقوق بنیادین اصحاب دعواست. نتایج پژوهش بر ضرورت اصلاحات قانونی و ساختاری برای تضمین کارآمدی و عدالت در دادرسی الکترونیک تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

دادرسی الکترونیک ، عدالت دیجیتال ، دعاوی حقوق خصوصی ، ابلاغ الکترونیک ، ادله الکترونیکی