تحلیل و ارزیابی حکمرانی دولت ها در هوش مصنوعی با تمرکز بر امنیت داده ها در پرتو حقوق اقتصادی لیبرالیسم

تحولات روزافزون فناوری، از جمله هوش مصنوعی، داده محوری و اقتصاد الگوریتمی، مرزهای سنتی میان دولت، بازار و جامعه مدنی وارد فضای جدیدی کرده است. این فناوری ها نه صرفا ابزارهایی برای رشد اقتصادی، بلکه ساختارهایی تعیین کننده در بازتعریف مفهوم حاکمیت، قدرت، و آزادی اقتصادی محسوب می شوند. در چنین بستری، اصول بنیادین لیبرالیسم اقتصادی چون آزادی بازار، مالکیت خصوصی، و جریان آزاد اطلاعات، با تعریف ها و منطق های نوظهور امنیت داده ها، مداخله فناورانه دولت، و حفاظت از حقوق بشر در تعارض قرار گرفته اند. این مقاله با بهره گیری از روش تحلیل تطبیقی چارچوب های حکمرانی هوش مصنوعی در اتحادیه اروپا و ایالات متحده، می کوشد نشان دهد که چگونه امنیت داده ها به محور بازسازی مفهوم «مداخله مشروع دولت» در اقتصاد لیبرال تبدیل شده است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که دولت ها در میانه سه منطق رقابتی گرفتارند: منطق بازارمحور لیبرالیسم، منطق حاکمیت گرایی فناورانه، و منطق حقوق بنیان بشری. در نتیجه، عصر هوش مصنوعی منجر به نوعی «لیبرالیسم تنظیم گر» شده است که در پی تلفیق آزادی اقتصادی با ایمنی فناوری و مشروعیت دموکراتیک است. این جابجایی ها نه تنها ریشه در مسائل فنی دارند، بلکه از تحول عمیق در درک دولت از نقش خود در کنترل منابع استراتژیک در عصر دیجیتال سرچشمه می گیرند.

کلیدواژه ها:

لیبرالیسم اقتصادی ، حکمرانی هوش مصنوعی ، امنیت داده ها ، حقوق بین الملل اقتصادی ، اتحادیه اروپا ، ایالات متحده