واکاوی مولفه های امیدآفرینی و راهکارهای برون رفت از «یاس» در اندیشه امام علی (ع)؛ مبتنی بر آموزه های نهج البلاغه

در عصر تسلط مادی گرایی و چالش های هویتی، پدیده یاس و ناامیدی به یکی از معضلات جدی در سلامت روان انسان جوامع مدرن مبدل شده است. پژوهش پیش رو با رویکردی توصیفی-تحلیلی، به بازخوانی جایگاه «امیدواری» و تقابل آن با «ناامیدی» در هندسه معرفتی و تربیتی نهج البلاغه می پردازد. بررسی کلام امیرالمومنین (ع) نشان می دهد که امید سازنده در این مکتب، با آرزواندیشی های واهی و منفعلانه (طول امل) تفاوت بنیادین دارد و بر پایه هایی چون شناخت دقیق از رحمت واسعه پروردگار، خوش بینی توحیدی و تلاش و پویایی مستمر استوار است. در نقطه مقابل، یاس به عنوان عاملی تباه کننده و فلج کننده اراده، ریشه در وابستگی های مادی و غفلت از قدرت لایزال الهی دارد. یافته های این واکاوی اثبات می کند که با کاربست راهبردهای روان شناختی و اخلاقی نهج البلاغه، از جمله تقویت روحیه توکل، بازگشت به مسیر حق (توبه) و تصحیح نگرش به پدیده های زودگذر دنیوی، می توان تاب آوری روانی فرد و جامعه را ارتقا بخشید و بر بن بست های روحی و افسردگی غلبه کرد.

کلیدواژه ها:

امیدآفرینی ، ناامیدی (یاس) ، نهج البلاغه ، نظام تربیتی اسلام ، طول امل ، بهداشت روان ، تاب آوری