واکاوی صفت محبت الهی در پاسخ به چالش کلامی اختفای الهی با تکیه بر مبانی حکمت اسلامی

مسئله «اختفای الهی» یکی از مهم ترین و چالش برانگیزترین مباحث در فلسفه دین و کلام جدید است که در دهه های اخیر، به ویژه توسط جان ال. شلنبرگ، به عنوان قرینه ای علیه وجود خداوند مطرح شده است. هسته مرکزی این برهان، تقابل مفهومی میان صفت «محبت و رحمت مطلق الهی» و «پنهان بودن خداوند از جویندگان صادق» است. شلنبرگ ادعا می کند که وجود خداناباوران بی تقصیر (کسانی که صادقانه در جستجوی خدا هستند اما به باور نمی رسند)، با وجود خدایی که ذاتا محب است و خواهان رابطه شخصی با مخلوقات خود می باشد، در تعارض منطقی است. مقاله حاضر با هدف پاسخ به این چالش کلامی، به بازخوانی و واکاوی دقیق و هستی شناختی صفت «محبت» در مبانی نظری اسلام (با تاکید بر حکمت اسلامی) می پردازد. روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی-تحلیلی بوده و با استناد به منابع کتابخانه ای انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که چالش اختفای الهی ناشی از پیش فرض های انسان انگارانه نسبت به صفت محبت است. در حکمت اسلامی، صفت محبت الهی به معنای انفعال احساسی یا ارضای فوری نیازهای عاطفی مخلوق نیست، بلکه محبتی کمال آفرین و درهم تنیده با صفت «حکمت» است. بر این اساس، اختفای معرفتی نسبی، نه تنها ناقض محبت خداوند نیست، بلکه گاهی عین اقتضای محبت حکیمانه است تا بستر لازم برای اختیار، تلاش ارادی و تکامل وجودی انسان فراهم گردد.

کلیدواژه ها:

صفات الهی ، محبت الهی ، اختفای الهی ، خداناباوری بی تقصیر ، برهان شلنبرگ ، کلام جدید ، حکمت اسلامی