واکاوی رابطه «حکمت الهی» و «اختیار انسان» در پاسخ به چالش کلامی «اختفای الهی»؛ رویکردی بر مبنای حکمت متعالیه

مسئله «اختفای الهی» از جمله چالش برانگیزترین مباحث در فلسفه دین معاصر است که جان ال. شلنبرگ آن را به عنوان قرینه ای علیه وجود خداوند صورت بندی کرده است. هسته مرکزی برهان وی، تقابل میان «کمال مطلق خداوند» و وجود «خداناباوران بی تقصیر» است. مقاله حاضر با تغییر زاویه دید از صفت «محبت»، به واکاوی این چالش از منظر صفت «حکمت الهی» و اصل «اختیار انسان» در مکتب حکمت متعالیه می پردازد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است. یافته ها نشان می دهد که پنهان بودن نسبی خداوند، نه نشانه نقص در فاعلیت یا عدم توجه به بندگان، بلکه ضرورت اجتناب ناپذیر نظام احسن برای تکامل ارادی انسان است. بداهت مطلق معرفتی، ساختار اختیار انسان را مخدوش کرده و غایت خلقت (که رشد در بستر انتخاب آزاد است) را نقض می کند. بنابراین، اختفای الهی عین تدبیر حکیمانه برای حفظ فاصله معرفتی (Epistemic Distance) و معنادار کردن ایمان است.

کلیدواژه ها:

حکمت الهی ، اختیار انسان ، اختفای الهی ، خداناباوری بی تقصیر ، جان شلنبرگ ، حکمت متعالیه