چالش های احراز مسئولیت کیفری و تعیین ضمانت اجراهای متناسب در بزهکاری مبتنی بر هوش مصنوعی؛ مطالعه موردی: تولید و انتشار “دیپ فیک” (جعل عمیق) پورنوگرافیک یا افتراآمیز توسط نوجوانان

پیشرفت پرشتاب فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی، به ویژه فناوری جعل عمیق (دیپ فیک)، ابعاد جدیدی از بزهکاری را در میان نوجوانان رقم زده است. دسترسی آسان افراد زیر ۱۸ سال به ابزارهای تولید محتوای جعلی، منجر به افزایش پدیده قلدری سایبری و تولید تصاویر پورنوگرافیک یا افتراآمیز از همسالان و معلمان شده است. این پژوهش که با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده، به بررسی چالش های احراز مسئولیت کیفری نوجوانان در این بستر می پردازد. یافته ها نشان می دهد که قوانین فعلی، از جمله قانون جرایم رایانه ای مصوب ۱۳۸۸ و ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، در مواجهه با ماهیت پیچیده جرایم هوش مصنوعی و احراز رشد عقلی نوجوانان در درک قبح این افعال، با خلاها و ابهامات جدی روبه رو هستند. همچنین، فقدان رویکرد ترمیمی و پیشگیرانه در قوانین، ضرورت بازنگری در نظام دادرسی اطفال و نوجوانان را در عصر دیجیتال ایجاب می کند. این مقاله (که در نسخه نهایی دارای ۲۵ منبع معتبر خواهد بود) در این بخش به مفهوم شناسی، چالش های احراز مسئولیت و خلاهای تقنینی می پردازد.

کلیدواژه ها:

دیپ فیک ، مسئولیت کیفری اطفال ، هوش مصنوعی ، قلدری سایبری ، ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی