امکان سنجی فقهی-حقوقی تعیین «رمزارزها» به عنوان مهریه در عقد نکاح؛ با تاکید بر چالش های ثبتی و قضایی

با گسترش روزافزون فناوری های مالی و ظهور دارایی های دیجیتال، تمایل به استفاده از «رمزارزها» در مناسبات حقوقی و مالی، از جمله در نهاد خانواده و به عنوان «مهریه»، افزایش یافته است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، به امکان سنجی فقهی و حقوقی تعیین رمزارزها به عنوان مهریه در حقوق ایران می پردازد. یافته های تحقیق نشان می دهد که رمزارزها با داشتن ارزش مبادلاتی و منفعت عقلایی، دارای ویژگی «مالیت» بوده و از شمول «وجه رایج» مندرج در ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی خارج اند؛ لذا ماهیتی کالاگونه یا ارزگونه دارند. در تطبیق شرایط صحت مهریه، شرط «معلوم و معین بودن» با توجه به نوسانات شدید قیمتی رمزارزها، شبهه «غرر» را مطرح می سازد، اما از آنجا که در مهریه، علم اجمالی کفایت می کند و نوسان قیمت به ماهیت و مقدار خود مال خللی وارد نمی کند، این شبهه قابل دفع است. همچنین، شرط «مقدورالتسلیم بودن» از طریق انتقال در بستر بلاک چین و مفهوم «قبض دیجیتال» (تسلط بر کلید خصوصی) محقق می گردد. در نتیجه، تعیین رمزارزها به عنوان مهریه ماهیتا صحیح است، هرچند به دلیل فقدان زیرساخت های قانونی، نیازمند شروط ضمن عقد جهت پیشگیری از اختلافات قضایی است.

کلیدواژه ها:

مهریه ، رمزارز ، مالیت ، غرر ، مقدورالتسلیم بودن ، حقوق خانواده ، فقه امامیه