بازخوانی مفهوم «اذی» در آیه ۲۲۲ بقره و کارکرد آن در بازتعریف اهلیت جزایی زنان

پژوهش حاضر با عنوان «بازخوانی مفهوم اذی در آیه ۲۲۲ سوره بقره و کارکرد آن در بازتعریف اهلیت جزایی زنان» با هدف بررسی ظرفیت های تفسیری و فقهی این مفهوم در تحلیل مسئولیت کیفری زنان انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق آن است که آیا تعبیر قرآنی «اذی» صرفا ناظر به یک حکم عبادی است یا می تواند بیانگر شناسایی یک وضعیت زیستی موثر بر ارزیابی مسئولیت کیفری باشد. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با رویکردی میان رشته ای، از طریق مطالعه منابع تفسیری، فقهی و حقوق کیفری و بهره گیری از یافته های علمی مرتبط با تغییرات زیستی دوران قاعدگی انجام گرفته است. یافته ها نشان می دهد که «اذی» در تفاسیر معتبر به معنای نوعی آزار، ناراحتی و مشقت جسمی تفسیر شده و بیانگر توجه شریعت به وضعیت خاص زیستی زنان است. هرچند این وضعیت به طور کلی موجب سلب مسئولیت کیفری نمی شود، اما در صورت احراز تاثیر آن بر اراده یا قصد، می تواند در چارچوب قواعد فقهی مانند درء، نفی عسر و حرج و نیز اصل فردی سازی مجازات در حقوق کیفری ایران، در ارزیابی مسئولیت یا تخفیف مجازات مورد توجه قرار گیرد. در نهایت، پژوهش بر ضرورت رفع خلا تقنینی و تدوین معیارهای کارشناسی برای توجه منضبط به این وضعیت ها در فرآیند دادرسی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

اذی ، آیه ۲۲۲ بقره ، اهلیت جزایی ، مسئولیت کیفری ، قاعدگی ، فردی سازی مجازات