بررسی اعتبار اسناد رسمی در نقل و انتقال املاک

اسناد رسمی یکی از ابزارهای اصلی در تثبیت مالکیت و معاملات املاک در نظام حقوقی ایران هستند. قانون، ثبت انتقال مالکیت املاک را تنها با سند رسمی معتبر می داند. با این حال در عمل استفاده از اسناد عادی به ویژه قولنامه ها رواج دارد که همین موضوع موجب بروز دعاوی حقوقی گسترده در محاکم شده است. با بررسی مفهوم سند رسمی، تفاوت آن با اسناد عادی، تحلیل چالش های ناشی از استفاده از اسناد غیر رسمی و تاثیر آن بر امنیت حقوقی معاملات ملکی می پردازد، همچنین راهکارهایی چون اصلاح قوانین، افزایش نظارت بر دفاتر املاک و آموزش عمومی به مردم برای ارتقاء فرهنگ ثبت رسمی معاملات پیشنهاد شده است. هدف از این مقاله تبیین ضرورت استفاده از اسناد رسمی و تاکید بر نقش آن ها در کاهش دعاوی ملکی و تضمین حقوق مالکیت است. سند در لغت عبارت است از تکیه گاه و در فرهنگ معین تعریف سند عبارت است از نوشته ای که قابل استناد باشد مانند مهر و امضای قاضی و حکم و فرمان. سند در اصطلاح عبارت است از اطلاعات ثبت شده اعم از نوشتاری، دیداری و شنیداری که به وسیله اشخاص حقیقی یا حقوقی ایجاد شده و دارای ارزش نگهداری باشد. تعریف سند در ماده ۱۲۸۴ قانون مدنی آمده است: سند نوشته ای است که در مقام دعوی و دفاع قابل استناد باشد. مقصود از قید پایانی ماده موصوف این است نوشته در دعوایی سند به شمار می آید که برای اثبات یا دفاع از آن قابل استناد باشد پس ممکن است نوشته ای در یک دعوا سند باشد و در دعوای دیگر این وصف را نیابد. به طور کلی سند نوشته ای است که برای اثبات چیزی قابل تمسک و استفاده باشد و نیز به نوشته ای می گویند که وام یا طلب کسی را معین سازد و یا مطلبی را ثابت کند. به عقیده علمای علم حقوق سند بازتاب اراده طرفین در یک رابطه حقوقی است و برابر تصریح قانون و رویه عرفی می بایست در بیع غیر منقول سند تنظیم گردد. به طور کلی در جایی که میان اسناد تعارض حادث گردد نیازمند بررسی تعارض و یافتن راه حلی مناسب برای آن هستیم و در این پژوهش قصد داریم قواعد عمومی قراردادها و مالکیت در مقررات قانون مدنی و مواد ۲۲ و ۴۷ و ۴۸ قانون ثبت و همچنین مقررات و قواعد ادله اثبات دعوا را در خصوص اسناد عادی و اسناد رسمی در حقوق موضوعه ایران و جایگاه فقهی آن در معاملات و رویه عملی محاکم را مورد تفقه و بررسی قرار دهیم.

کلیدواژه ها:

اعتبار ، سند ، اسناد رسمی ، نقل و انتقال املاک ، سند عادی ، قانون ثبت