طراحی شاخصهای استعدادپروری در ورزش تربیتی ایران با تاکید بر پیوند با ورزش قهرمانی

مقدمه ورزش تربیتی در نظام آموزشی ایران از پیش دبستانی تا دانشگاه جایگاهی راهبردی در تربیت نسل جوان و کشف استعدادهای ورزشی دارد با این حال پژوهش ها نشان می دهد که در ایران علیرغم وجود دروس تربیت بدنی تاثیر ملموسی از استعدادیابی نظام مند و پیوند ورزش تربیتی با ورزش قهرمانی مشاهده نمی شود. ضعف کشور در نخبه پروری، مقطعی بودن استعدادها و مشکلات گسترده استعدادسوزی ضرورت طراحی شاخص های استعدادیابی در ورزش تربیتی را آشکار می سازد. روش شناسی: این پژوهش از نظر ماهیت فلسفی تفسیری و اکتشافی بوده و مبتنی بر نظریه پردازی کلاسیک روش (گلازری) می باشد. جامعه آماری شامل صاحب نظران رشته تربیت ورزشی، اساتید برجسته کشور، مدیران ارشد تربیت بدنی و پیشکسوتان آموزش ورزشی در مدارس و دانشگاه ها بود. در بخش اول با استفاده از نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی ۳۰ نفر از متخصصان برای انجام مصاحبه های نیمه ساختار یافته انتخاب شدند. در بخش دوم ۱۲ نفر از خبرگان حوزه ورزش تربیتی چک لیست های تفسیری ساختاری را تکمیل کردند. داده ها در سه مرحله کدگذاری، بازمحوری و انتخابی تحلیل گردید. پایایی ابزار با روش توافق کد (پی اسکات) به میزان ۷۹.۷۰ تایید شد. یافته ها نتایج کدگذاری منجر به شناسایی ۴۲ شاخص اولیه استعدادیابی شد که در ۶ گروه اصلی دسته بندی گردیدند: (۱) فنی گرایی شامل افزایش ساعات درس ورزش برای مستعدین، به کارگیری مربیان اختصاصی، برگزاری تمرینات اختصاصی و کلاس های توسعه مهارت های فردی؛ (۲) نظام گرایی شامل تشکیل پروفایل جمعیت شناختی، طراحی سامانه توسعه و نظارت بر مستعدین، برگزاری مسابقات استعدادهای برتر و اردوهای ورزشی؛ (۳) آموزش گرایی شامل آموزش سبک زندگی صحیح، مهارت های ذهنی و ارتباطی، اصول پهلوانی و آموزش والدین؛ (۴) رویدادگرایی شامل کمک به حضور در رویدادهای بین مدرسه ای، منطقه ای، استانی، المپیادها و میادین بین المللی؛ (۵) تجهیزات گرایی شامل فراهمی امکانات کمک آموزشی، استاندارد زمین های ورزشی و البسه مناسب؛ (۶) حمایت گرایی شامل بهینه سازی اوقات فراغت، مشاوره و هدایت صحیح، رفع ناهنجاری های اسکلتی-عضلانی، جلوگیری از آسیب، تشویق مستعدین از سوی مدرسه و معرفی به باشگاه های معتبر. نتیجه گیری: پژوهش حاضر موفق به طراحی یک مجموعه جامع شامل ۴۲ شاخص و ۶ مولفه اصلی برای استعدادیابی در ورزش تربیتی ایران گردید. این شاخص ها می توانند به عنوان مبنایی برای ایجاد نظام کشف و پرورش استعداد در مدارس و دانشگاه ها قرار گرفته و پل ارتباطی موثری بین ورزش تربیتی و ورزش قهرمانی کشور فراهم آورند. پیاده سازی این شاخص ها توسط سازمان آموزش و پرورش و وزارت ورزش و جوانان می تواند مشکلات موجود در زمینه استعدادسوزی و مقطعی بودن استعدادهای ورزشی را به طور چشمگیری کاهش دهد.

کلیدواژه ها:

طراحی شاخص ها ، استعدادیابی ورزش ، تربیتی ورزش ، قهرمانی ، پیوند ورزشی ، روش گلازری