آسیب شناسی سلامت جسمانی دانش آموزان در دوران آموزش از راه دور تحلیل دو ساله استفاده از پلتفرم شاد در درس تربیت بدنی و ورزش در دوره قرنطینه کرونا و استخراج نسخه برای شرایط جنگی

همه گیری کووید-۱۹ و به دنبال آن تعطیلی گسترده مدارس نظام های آموزشی جهان را با چالش بی سابقه ای مواجه ساخت. در ایران پلتفرم «شاد» به عنوان اصلی ترین بستر آموزش مجازی مورد استفاده قرار گرفت. درس تربیت بدنی و ورزش که ذاتا حضوری و عملی است در این شرایط با آسیب پذیری مضاعفی روبه رو شد. هدف این پژوهش آسیب شناسی وضعیت سلامت جسمانی دانش آموزان دوره متوسطه اول و دوم در دوران آموزش مجازی از طریق شاد و استخراج راهکارهایی برای شرایط بحرانی مشابه به ویژه شرایط جنگی است. پژوهش حاضر از نوع ترکیبی کمی-کیفی با طرح اکتشافی متوالی است. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره اول و دوم متوسطه شهرستان آبیک در استان قزوین است که در سال های ۱۳۹۹ - ۱۴۰۰ حداقل ۶ ماه درس تربیت بدنی را از طریق شاد دریافت کرده اند. نمونه آماری به تعداد ۴۰۰ نفر (۲۰۰ پسر، ۲۰۰ دختر) به روش خوشه ای انتخاب شد. ابزارهای گردآوری داده شامل: ۱) پرسشنامه محقق ساخته آسیب های عضلانی-اسکلتی ۲) ثبت شاخص توده بدنی توسط والدین ۳) آزمون سه دقیقه گام برداری درجا برای سنجش آمادگی قلبی-عروقی ۴) چک لیست مشاهده وضعیت بدنی والدین و ۵) مصاحبه نیمه ساختار یافته با ۲۰ معلم تربیت بدنی بود. داده های کمی با استفاده از آزمون های تی زوجی و تحلیل کوواریانس و داده های کیفی با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که ۶۷.۵٪ دانش آموزان افزایش شاخص توده بدنی حداقل ۲ واحد را تجربه کرده اند. شیوع اختلالات اسکلتی-عضلانی به طور معنی داری افزایش یافته بود به طوری که کمر درد (۴۸٪)، گردن درد (۵۲٪) و درد مچ دست (۳۹٪) شایع ترین شکایات بودند. نتایج مصاحبه با معلمان نشان داد که عدم امکان اصلاح لحظه ای تکنیک حرکتی (۷۵٪)، نبود «بازخورد مستقیم» (۶۸٪) و «محدودیت فضای خانگی برای فعالیت» (۶۲٪) مهم ترین چالش ها بودند. نتایج این تحقیق نشان دادند که آموزش مجازی تربیت بدنی از طریق شاد نتوانسته است نیازهای حرکتی و سلامت جسمانی دانش آموزان را به طور موثر تامین کند. برای شرایط جنگی بازطراحی محتوای تربیت بدنی بر اساس تمرینات بدون وسیله، قابلیت اجرا در فضای محدود و تاکید بر حفظ سلامت روان ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

تربیت بدنی ، آموزش مجازی ، شاد ، آسیب شناسی سلامت ، شرایط جنگی ، کووید-۱۹ ، اختلالات اسکلتی عضلانی