تطبیقات موضوع شناسی موضوعات عرفی در فقه معاصر

مفهوم شناسی و بررسی تطبیقی موضوعات عرفی در فقه معاصر به عنوان یکی از مباحث بسیار ضروری در علوم مختلف اسلامی، به خصوص علم فقه است. این مقاله با هدف بررسی تطبیقی تعدادی از موضوعات عرفی نوظهور مانند خلوت، شعبده بازی، سود مرکب، هیپنوتیزم، پیوند عضو، تلقیح مصنوعی، هوش مصنوعی، حواله، عمل های زیبایی و ازدواج سفید به اهمیت تحلیل جایگاه این موضوعات در دانش موضوع شناسی می پردازد. با استفاده از روش کتابخانه ای و ابزار فیش برداری این پژوهش در پی پاسخ به این سوال است که تطبیقات موضوع شناسی موضوعات عرفی در فقه معاصر چیست؟ نتایج تحقیق نشان می دهد که بسیاری از این موضوعات نوظهور به دلیل اینکه در متون فقهی مورد تحلیل فقها قرار نگرفته اند و از طرفی تعیین حکم فقهی آن مستلزم موضوع شناسی آنها است، لازم است به صورت مستقل به موضوعات مستحدثه از جهت موضوع شناسی پرداخته شود. به عنوان مثال، مسائلی مانند هوش مصنوعی و پیوند عضو با توجه به پیشرفت های علمی نیازمند نگاهی نوین در فقه هستند، و موضوعاتی مانند ازدواج سفید و سود مرکب، بانک ها با چالش های اخلاقی و اقتصادی مواجه اند. این پژوهش بر این نکته تاکید دارد که فقه معاصر باید با بهره گیری از روش هایی که در علم موضوع شناسی برای هر یک از اقسام موضوعات تبیین شده است موضوعات نوظهور نیز به خوبی تبیین شده تا فقیه بتواند حکم فقهی هر یک از این موضوعات که امروزه مورد ابتلای جامعه است را استنباط کند.

کلیدواژه ها:

موضوع ، موضوع شناسی ، عرف ، موضوع عرفی ، فقه معاصر