فرایندهای رشد آگات ها در سنگ های آتشفشانی براساس شواهد پتروگرافی و ژئوشیمیایی در منطقه چشمه شور، شمال دریاچه نمک قم

آگات ها به عنوان یکی از مهم ترین کانی های گروه سیلیس، اطلاعات ارزشمندی درباره شرایط فیزیکوشیمیایی سیالات گرمابی و فرایندهای پساآتشفشانی ارائه می کنند. در این پژوهش، ویژگی های بافتی، ساختاری و ژئوشیمیایی آگات های منطقه چشمه شور در شمال دریاچه نمک قم مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور، ۳۲ نمونه انتخاب و مطالعات پتروگرافی بر روی مقاطع نازک انجام شد و چهار نمونه شاخص با استفاده از آنالیزهای SEM-EDS مورد ارزیابی میکروشیمیایی قرار گرفتند. نتایج پتروگرافی نشان می دهد که کانی سازی سیلیس عمدتا به صورت پرکننده حفرات و شکستگی ها در سنگ های آتشفشانی با ترکیب آندزیتی تا بازالتی رخ داده و آگات ها تنوع بافتی قابل توجهی شامل ساخت های متحدالمرکز، لایه ای، رگه ای و ژئودی را نشان می دهند. داده های ژئوشیمیایی حاکی از حضور گسترده دگرسانی های سیلیسی و کربناتی و نیز غنی شدگی موضعی عناصر فلزی به ویژه روی، آهن و منگنز است. هم نشینی فازهای کربناتی با سیلیس و مشاهده تغییرات شیمیایی در فلدسپات ها بیانگر عملکرد یک سیستم گرمابی چندمرحله ای با سیالات دارای ترکیب متغیر است. بر این اساس، تشکیل آگات ها به مراحل پایانی فعالیت های هیدروترمال پساآتشفشانی نسبت داده می شود که طی آن سیالات غنی از SiO₂ همراه با کاتیون های مختلف، فضاهای خالی را پر کرده اند. این نتایج علاوه بر تبیین ژنز آگات های منطقه، می تواند در درک بهتر فرایندهای دگرسانی و پتانسیل های معدنی مرتبط مفید واقع شود.

کلیدواژه ها:

چشمه شور ، ژئود ، آگات ، سیلیس ، هیدروترمالی ، SEM