مطالعه زمین شیمی، سنگ نگاری و منشا مس در توالی های رسوبی نئوژن منطقه ساری یارقان، جنوب ورزقان، شمال غرب ایران

تحقیق حاضر با هدف تبیین مدل ژنتیکی و شناسایی پارامترهای کنترل کننده کانی زایی مس در محدوده «ساری یارقان» واقع در زون ساختاری البرز غربی-آذربایجان انجام شده است. هدف اصلی، تحلیل مکانیزم تمرکز مس در واحدهای رسوبی جوان و تمایز آن با الگوهای متداول منطقه است. فرآیند اکتشاف با بهره گیری از یک رویکرد تلفیقی، شامل پردازش داده های سنجش از دور (ASTER & Landsat ۸) برای بارزسازی پهنه های دگرسانی هیدروترمال آغاز گردید. در فاز عملیاتی، تداوم سطحی و عمقی کانی زایی از طریق حفر ترانشه های اکتشافی سیستماتیک و عملیات حفاری مغزه گیری و پودری مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین جهت تثبیت یافته های پاراژنتیک و شناسایی دقیق فازهای کانیایی، آنالیزهای کانی شناسی (XRD) و شیمیایی بر روی نمونه های برداشت شده انجام شد. نتایج حاصل از بررسی ترانشه ها و داده های حفاری نشان داد که کانی زایی در ساری یارقان برخلاف الگوهای سنتی مس رسوبی (Red Bed) منطقه، انطباق کاملی با مدل «مس اگزوتیک» (Exotic Copper) دارد. این کانی زایی در ماتریکس واحد رسوبی کنگلومرای پلیوسن و تحت کنترل مستقیم سیستم های گسلی منطقه شکل گرفته است. کانی های ثانویه شامل مالاکیت، آزوریت و کریزوکولا به صورت بافت های پرکننده فضای خالی و جانشینی، نشان دهنده یک سیستم غنی سازی سوپرژن ناشی از شستشو و انتقال مس از یک سیستم پورفیری در بالادست است. این پژوهش با اثبات حضور مس اگزوتیک در واحد کنگلومرایی، افق های جدیدی را در اکتشاف کانسارهای مس پنهان در زون البرز غربی-آذربایجان می گشاید. انطباق دقیق رخنمون های مشاهده شده در ترانشه ها با پهنه های دگرسانی، کارایی تلفیق روش های دورسنجی و اکتشافات مستقیم میدانی را در شناسایی این تیپ از ذخایر به اثبات می رساند.

کلیدواژه ها:

مس اگزوتیک ، ساری یارقان ، ترانشه برداری سیستماتیک ، کانی های اکسیدی مس ، کنگلومرای پلیوسن