بررسی کانی شناسی، ژئوشیمی و ارزیابی فعالیت میکروبی در لاتریت های نیکل دار منطقه بوانات، استان فارس

لاتریت های نیکل دار میزبان جوامع میکروبی متنوعی هستند که نقش کلیدی در فرایندهای هوازدگی، تشکیل خاک و چرخه های بیوژئوشیمیایی عناصر ایفا می کنند. ویژگی های کانی شناسی، ژئوشیمیایی و ارزیابی فعالیت زیستی (تنفس میکروبی) در ۱۳ نمونه خاک از افق های مختلف پروفیل های هوازده ذخایر لاتریتی منطقه بوانات فارس در نواحی باب الجوز و چشمه کرمعلی شهرستان بوانات با هدف تعیین ارتباط میان پارامترهای زمین شناسی و فعالیت میکروارگانیسم ها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که لاتریت باب الجوز از نوع سیلیکات منیزیم آبدار است و بیشترین تمرکز نیکل (ppm۳۴۷۰) در افق ساپرولیت خاک قرار دارد، در حالی که لاتریت چشمه کرمعلی از نوع اکسیدی بوده و بیشترین نیکل (ppm۳۷۸۰) در افق حد واسط تجمع یافته است. نرخ تنفس میکروبی در افق های پروتولیت و ساپرولیت هر دو منطقه مقادیر منفی را نشان می دهد که بیانگر مصرف دی اکسیدکربن جهت تشکیل کانی منیزیت و فرایند لیستونیتی شدن است. با پیشرفت هوازدگی و کاهش غلظت منیزیم در افق های اکسیدی و حد واسط، نرخ تنفس افزایش می یابد. با توجه به داده های به دست آمده، در لاتریت اکسیدی چشمه کرمعلی با افزایش غلظت نیکل و ماده آلی، نرخ تنفس میکروبی افزایش می یابد ولیکن در لاتریت باب الجوز به دلیل تغلیظ همزمان منیزیم و تداخل آن، رابطه مستقیم نیکل با تنفس کمتر مشهود است و در برخی موارد سمیت عناصری مانند مس باعث کاهش فعالیت میکروبی می شود.

کلیدواژه ها:

لاتریت های نیکل دار ، ژئومیکروبیولوژی ، ترسیب کربن ، تنفس میکروبی ، بوانات