ویژگی های دگرسانی و کانی شناختی کانسار آهن خضرآباد، غرب یزد

کانسار آهن خضرآباد در ۴۲ کیلومتری غرب یزد و ۱۶ کیلومتری غرب شهر خضرآباد، در بخش مرکزی کمان ماگمایی ارومیه-دختر واقع شده است. کانی سازی در این کانسار به صورت توده ای، جانشینی و رگه-رگچه ای در سنگ میزبان کربناتی (آهک و دولومیت های سازند سلطانیه) رخ داده است. مطالعات صحرایی و بررسی های پتروگرافی نشان می دهد که کانه اصلی کانسنگ مگنتیت است که با مقادیر فرعی از کانی های سولفیدی از جمله پیریت، کالکوپیریت، بورنیت و گالن همراه است. فرآیندهای دگرسانی گرمابی و کانی سازی در این محدوده، در دو مرحله پیشرونده و پس رونده رخ داده اند. در مرحله پیشرونده، واکنش سیالات گرمابی دما بالا با سنگ میزبان کربناتی به تشکیل کانی های سیلیکاتی کلسیم و منیزیم دار از جمله دیوپسید و هدنبرژیت منجر شده است. با کاهش دمای سامانه در مرحله پس رونده، دگرسانی های شاخص سرپانتینی، اپیدوتی و اکتینولیتی پدیدار گشته اند که بیشترین مقادیر کانی سازی مگنتیت و سولفیدها با این مرحله همراه شده اند. براساس شواهد زمین شناسی، دگرسانی و کانی شناسی، کانسار خضرآباد یک ذخیره آهن با منشا گرمابی-جانشینی از نوع اسکارن کلسیم-منیزیم است که در ارتباط با فعالیت های ماگمایی در کمان ماگمایی ارومیه-دختر شکل گرفته است.

کلیدواژه ها:

کانسار آهن خضرآباد ، سنگ میزبان کربناتی ، اسکارن ، کمربند ماگمایی ارومیه-دختر