رابطه والدین حکمی و فرزندخواندگی در حقوق ایران و فرانسه

نهاد فرزندخواندگی یکی از مهمترین ابزارهای حمایت از کودکان بی سرپرست و بدسرپرست در نظام های حقوقی مختلف است. در حقوق ایران مفهوم والدین حکمی با هدف ایجاد رابطه ای شبیه خونی میان فرزندخوانده و والدین قانونی بر پایه احکام فقهی و ملاحظات شرعی تنظیم شده است؛ در حالی که در حقوق فرانسه فرزندخواندگی بر مبنای اصول انسان دوستانه، استقلال فردی و منافع عالیه کودک بنا گردیده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی و با رویکرد تطبیقی، به بررسی مشابهت ها و تفاوت های نهادی رابطه والدین حکمی در ایران و فرزندخواندگی در نظام حقوقی فرانسه می پردازد. نتایج تحقیق نشان می دهد که اگرچه هر دو نظام به مشروعیت و حمایت قانونی این نوع رابطه توجه دارند اما در ایران به دلیل ملاحظات فقهی پیوندهای نسبی و ارث میان والدین حکمی و فرزندخوانده برقرار نمی شود؛ در مقابل در فرانسه فرزندخوانده از تمامی حقوق و تکالیف فرزند طبیعی از جمله ارث برخوردار است. این تفاوت، بنیادی ریشه در مبانی الهیاتی و فلسفی دو نظام دارد. در پایان پیشنهاد می شود با حفظ اصول شرعی راهکارهایی برای تقویت جنبه های حمایتی و احساسی رابطه والدین حکمی در نظام حقوقی ایران ارائه گردد.

کلیدواژه ها:

والدین حکمی ، فرزندخواندگی ، حقوق ایران ، حقوق فرانسه ، نسب ، ارث