تحلیل فقهی تلقیح با اسپرم متوفی بر پایه قواعد شیخ انصاری با رویکرد تطبیقی؛ تاملی بر وضعیت نکاح، نسب، ارث و عده

مسئله تلقیح با اسپرم منجمد شوهر متوفی از چالش برانگیزترین مسائل مستحدثه در فقه خانواده است. این پژوهش با روش تحلیلی - اجتهادی و با تمرکز بر آرای شیخ مرتضی انصاری در فرائد الاصول و المکاسب وضعیت فقهی چهار رکن نکاح، نسب، ارث و عده را در این مسئله واکاوی کرده است. یافته ها نشان می دهد که استصحاب بقای زوجیت به دلیل تبدل موضوع توان اثبات جواز تلقیح را ندارد اما استصحاب عدم ازلی - با تمایز میان حرمت سابقه و حرمت جدید مفروض - به ضمیمه اصاله البرائه اصل جواز را پس از انقضای عده وفات تقویت می کند. نسب طفل به صاحب اسپرم به حکم قطع تکوینی و اقرار، تقدیری ثابت است لیکن توارث به دلیل فقدان شرط مقارنه وجود وارث با فوت مورث منتفی است. عده وفات نیز صرفا ناظر به تحریم ازدواج با غیر بوده و مانع تلقیح با اسپرم خود شوهر نیست. مقاله در پایان ضمن تاسیس قاعده «الزوم اذن در تصرفات زیستی پس از مرگ و تبیین ارکان و مستندات، آن پیشنهادهایی برای پر کردن خلا قانونی موجود ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

تلقیح پس از مرگ ، اسپرم منجمد ، استصحاب عدم ازلی ، نسب ، عده وفات