بازخوانی ظرفیتهای اجتهاد پویا در حل چالشهای اجتماعی معاصر

تحولات گسترده اجتماعی در جهان معاصر جوامع اسلامی را با مسائل و چالشهای نوپدیدی مواجه ساخته است که پاسخ گویی به آنها نیازمند بازخوانی ظرفیتهای فقه اسلامی و بهره گیری از اجتهادی متناسب با شرایط زمانه است. پژوهش حاضر با عنوان «بازخوانی ظرفیتهای اجتهاد پویا در حل چالشهای اجتماعی معاصر» درصدد تبیین نقش و کارکرد اجتهاد پویا در مواجهه با مسائل اجتماعی جدید است. این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای ابتدا مبانی نظری اجتهاد پویا و تفاوت آن با جمود فقهی را بررسی کرده و سپس مهمترین چالشهای اجتماعی معاصر، از جمله تحول در نهاد خانواده، گسترش فضای مجازی، تغییر سبک زندگی، بحران هویت و مسئله عدالت اجتماعی را تحلیل نموده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که اجتهاد پویا با تاکید بر شناخت دقیق موضوعات، توجه به عنصر زمان و مکان، بهره گیری از مقاصد شریعت و تعامل با علوم انسانی، می تواند زمینه پاسخگویی فقه اسلامی به مسائل پیچیده اجتماعی را فراهم سازد. همچنین این رویکرد ضمن حفظ اصول ثابت شریعت، امکان انطباق احکام با شرایط متغیر اجتماعی را ایجاد کرده و موجب تقویت کارآمدی فقه در عرصه عمومی می شود. در نتیجه، اجتهاد پویا نه تنها ابزاری برای استنباط احکام شرعی بلکه راهکاری موثر برای بازسازی نقش اجتماعی فقه اسلامی در جهان معاصر به شمار می آید.

کلیدواژه ها:

اجتهاد پویا ، فقه ، اجتماعی ، چالشهای اجتماعی ، مقاصد شریعت ، تحولات معاصر