بررسی مسئولیت مدنی ناشی از استفاده از هوش مصنوعی در تحلیل داده های پزشکی و نقض حریم خصوصی بیماران در حقوق ایران

بررسی در سال های اخیر کاربرد هوش مصنوعی در حوزه پزشکی به سرعت گسترش یافته و امکان تحلیل دقیق و هوشمند داده های پزشکی را فراهم کرده است. این فناوری ضمن ارتقای کیفیت خدمات درمانی و افزایش دقت تشخیص ها، مسائل حقوقی و اخلاقی پیچیده ای به ویژه در حوزه حفاظت از حریم خصوصی بیماران ایجاد کرده است. هدف اصلی این مقاله مسئولیت مدنی ناشی از استفاده از هوش مصنوعی در تحلیل داده های پزشکی و نقض حریم خصوصی بیماران در چارچوب حقوق ایران است. در این پژوهش ابتدا با تحلیل چارچوب حقوقی موجود در قانون اساسی، قوانین مرتبط با جرایم رایانه ای، تجارت الکترونیک و مقررات حوزه سلامت به بررسی نحوه حمایت از داده های پزشکی پرداخته شده است. سپس خلاهای قانونی و چالش های فناورانه ناشی از عدم وجود قانون جامع و تعیین مسئولیت دقیق در موارد خطاهای هوش مصنوعی مورد تحلیل قرار گرفته است. علاوه بر مسئولیت پزشکان و مراکز درمانی، مسئولیت طراحان و تولیدکنندگان سیستم های هوش مصنوعی و شرکت های ارائه دهنده خدمات داده نیز مورد بررسی دقیق قرار گرفته است. با تمرکز ویژه بر شفافیت الگوریتم ها، تضمین امنیت داده ها و تامین محرمانگی اطلاعات بیماران، چالش های مهم از جمله تعیین مسئولیت مشترک در موارد نقض حریم خصوصی، دشواری اثبات رابطه سببیت و تعارض میان پیشرفت فناوری و حفاظت از حقوق شهروندان به تفصیل تشریح شده است. یافته های این مطالعه می تواند راهنمای ارزشمندی برای قانون گذاران، متخصصان حقوقی و فعالان حوزه سلامت دیجیتال جهت ایجاد تعادلی مناسب میان توسعه فناوری و حفاظت از حقوق بیماران باشد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، داده های پزشکی ، مسئولیت مدنی ، حریم خصوصی ، حقوق ایران ، حفاظت داده های سلامت ، فناوری سلامت دیجیتال