نقش آموزه های قرآنی در ارتقای انسجام اجتماعی و راهبردهای حل تعارضات بین فردی

انسجام اجتماعی و مدیریت تعارضات بین فردی از مهم ترین مولفه های پایداری و توسعه جوامع انسانی به شمار می آیند و ضعف در هر یک از این حوزه ها می تواند زمینه ساز بروز آسیب های اجتماعی، کاهش اعتماد عمومی و تضعیف همبستگی جمعی شود. در این میان آموزه های قرآنی به عنوان منبعی بنیادین در نظام فکری اسلام ظرفیت قابل توجهی برای تقویت روابط اجتماعی و ارائه راهکارهای موثر در حل اختلافات میان افراد دارند. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش آموزه های قرآنی در ارتقای انسجام اجتماعی و شناسایی راهبردهای قرآنی حل تعارضات بین فردی با بهره گیری از روش توصیفی - تحلیلی و بر پایه مطالعه منابع کتابخانه ای انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که قرآن کریم از طریق تاکید بر ارزش هایی همچون توحید، اخوت ایمانی، عدالت، تعاون، کرامت انسانی، مسئولیت پذیری اجتماعی و اصلاح روابط انسانی، زمینه های شکل گیری انسجام اجتماعی را فراهم می سازد. همچنین در حوزه مدیریت تعارضات، آموزه هایی نظیر گفت وگو، مدارا، عفو و گذشت، کنترل خشم، پرهیز از سوءظن، رعایت عدالت و اصلاح ذات البین به عنوان مهم ترین راهبردهای پیشگیرانه و درمانی معرفی شده اند. بررسی ارتباط میان این مولفه ها نشان می دهد که انسجام اجتماعی و حل تعارضات در منظومه معرفتی قرآن دو حوزه مستقل نیستند بلکه در قالب یک نظام ارزشی منسجم، یکدیگر را تقویت می کنند. بر این اساس هرچه میزان پایبندی افراد و نهادهای اجتماعی به این آموزه ها افزایش یابد ظرفیت جامعه برای کاهش تنش ها، تقویت اعتماد متقابل و حفظ همبستگی اجتماعی نیز ارتقا خواهد یافت. در نتیجه آموزه های قرآنی می توانند به عنوان چارچوبی نظری و کاربردی برای مواجهه با چالش های روابط اجتماعی در جوامع معاصر مورد بهره برداری قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

انسجام اجتماعی ، آموزه های قرآنی ، تعارضات بین فردی ، اصلاح ذات البین ، سرمایه اجتماعی