ارزیابی تاثیر بازنماییهای هوش مصنوعی در متون آموزشی بر سواد انتقادی زبان آموزان دوره متوسطه

بازنمایی هوش مصنوعی در متون آموزشی می تواند تاثیر عمیقی بر شکل گیری باورها و مهارت های تفکر انتقادی زبان آموزان داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تاثیر سه نوع بازنمایی هوش مصنوعی (خوش بینانه، بدبینانه و متوازن) بر سواد انتقادی زبان آموزان دوره متوسطه انجام شد. این مطالعه از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون گروه آزمایش بود. نمونه پژوهش شامل ۷۸ دانش آموز پسر پایه دهم از دبیرستان های شهر تهران بود که به طور تصادفی در سه گروه بازنمایی جایگزین شدند. ابزارها شامل پرسشنامه سواد انتقادی با چهار مولفه (تحلیل مفروضات، شناسایی سوگیری، پرسشگری، قدرت کنشگری (متنی)) و پرسشنامه پیش دانش فناوری بود. مداخله طی سه جلسه هفتگی و سه با ارائه متون آموزشی دستکاری شده انجام شد. داده ها با استفاده از روش های آمار توصیفی و استنباطی تحلیل گردید. یافته ها در چهار بعد اصلی دسته بندی شد. بعد اول نشان داد که بازنمایی متوازن بیشترین تاثیر را بر تحلیل مفروضات دارد. بعد دوم حاکی از آن بود که بازنمایی بدبینانه و متوازن نسبت به بازنمایی خوش بینانه توانایی شناسایی سوگیری را بهتر تقویت می کنند. بعد سوم آشکار ساخت که بازنمایی متوازن به طور چشمگیری پرسشگری درباره روابط قدرت را افزایش می دهد. بعد چهارم نشان داد که بازنمایی متوازن بالاترین میزان کنشگری متنی را در زبان آموزان ایجاد می کند. همچنین اثر تعدیل کننده پیش دانش فناوری تایید شد. بازنمایی متوازن و چندوجهی هوش مصنوعی در متون آموزشی در مقایسه با بازنمایی های یک سویه به طور موثرتری سواد انتقادی زبان آموزان را در ابعاد چهارگانه ارتقا می دهد. پیشنهاد می شود مولفان کتب درسی از متون با رویکرد متوازن و پرسشگرانه استفاده کنند.

کلیدواژه ها:

بازنمایی هوش مصنوعی ، سواد انتقادی ، متون آموزشی ، زبان آموزان دوره متوسطه ، پیش دانش فناوری