ارزیابی تاثیر مشاوره و زوج درمانی و نقش حمایتی همسر بر کاهش اضطراب دوران بارداری و افسردگی پس از زایمان در شهر اهواز

دوران بارداری و پس از زایمان از حساس ترین مراحل زندگی زنان به شمار می آید که علاوه بر تغییرات زیستی با تحولات روان شناختی و اجتماعی گسترده ای نیز همراه است. در این دوره اضطراب دوران بارداری و افسردگی پس از زایمان از شایع ترین اختلالات روانی محسوب می شوند که می توانند سلامت مادر، کیفیت رابطه زوجی و رشد هیجانی کودک را تحت تاثیر قرار دهند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تاثیر مشاوره و زوج درمانی و نیز نقش حمایتی همسر بر کاهش اضطراب دوران بارداری و افسردگی پس از زایمان در زنان شهر اهواز انجام شد. روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل زنان باردار مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت و درمانگاه های زنان و زایمان شهر اهواز در سال ۱۴۰۴ بود. از میان آنان، ۳۰ زوج به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. گروه آزمایش در ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای مشاوره و زوج درمانی مبتنی بر حمایت هیجانی، آموزش مهارت های ارتباطی، تنظیم هیجان و افزایش مشارکت همسر در دوران بارداری شرکت کردند؛ در حالی که گروه کنترل خدمات معمول را دریافت نمود. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اضطراب بارداری، مقیاس افسردگی پس از زایمان ادینبورگ و مقیاس حمایت اجتماعی ادراک شده از همسر بود. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که مداخله مشاوره و زوج درمانی به طور معناداری موجب کاهش اضطراب دوران بارداری و افسردگی پس از زایمان و افزایش ادراک حمایت همسر در گروه آزمایش شده است (۰/۰۰۱ > p). همچنین، اندازه اثر مداخله در هر سه متغیر در سطح بالا ارزیابی شد. بر اساس یافته ها می توان نتیجه گرفت که مداخلات زوج محور و تقویت نقش حمایتی همسر، راهبردی موثر و پیشگیرانه برای ارتقای سلامت روان مادران در دوران بارداری و پس از زایمان است. بنابراین پیشنهاد می شود برنامه های مشاوره زوجی در مراکز بهداشت و درمان زنان باردار به ویژه در شهر اهواز به صورت سازمان یافته مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مشاوره ، زوج درمانی ، حمایت ، همسر ، اضطراب دوران بارداری ، افسردگی پس از زایمان ، اهواز