تاثیر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش افکار وسواسی در نوجوانان شهر شیراز

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر کاهش افکار وسواسی در نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ ساله شهر شیراز انجام شد این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش شناسی، نیمه تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. نمونه مورد مطالعه شامل ۶۰ نوجوان بود که پس از غربالگری اولیه و بر اساس ملاک های ورود و خروج مشخص به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. ابزار سنجش، پرسشنامه تفکر وسواسی (OTQ) بود که از روایی و پایایی مناسبی برخوردار است و در این پژوهش نیز پایایی آن با آلفای کرونباخ ۰.۸۳ تایید شد. گروه آزمایش طی هشت هفته در هشت جلسه ۷۵ دقیقه ای تحت مداخله ACT قرار گرفت و از تکنیک هایی چون پذیرش افکار مزاحم، گسلش شناختی، تمرین های ذهن آگاهی، شفاف سازی ارزش ها و اقدامات متعهدانه بهره برد. گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد و تنها در مراحل پیش آزمون و پس آزمون مورد سنجش قرار گرفت. نتایج نشان داد میانگین نمرات افکار وسواسی در گروه آزمایش پس از مداخله به طور چشمگیری کاهش یافت، در حالی که در گروه کنترل تغییر قابل توجهی مشاهده نشد. آزمون کولموگروف اسمیرنوف نرمال بودن داده ها را تایید کرد و تحلیل کوواریانس نیز حاکی از تفاوت معنادار بین دو گروه پس از کنترل متغیر پیش آزمون بود (p=۰.۰۰۱, F=۲۹.۷۳). همچنین اندازه اثر ۰.۳۴۸ نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد ۳۴ درصد از واریانس کاهش افکار وسواسی را تبیین می کند که نشان دهنده اثر بخشی بالای این رویکرد در کاهش نشخوارها و افکار مزاحم نوجوانان است. در مجموع یافته ها بیانگر آن است که ACT می تواند به عنوان یک مداخله موثر و سازگار با نیازهای رشدی نوجوانان برای کاهش افکار وسواسی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد ، افکار وسواسی ، نوجوانان ، گسلش شناختی ، ذهن آگاهی ، اختلالات وسواسی