شناسایی مولفه های کلیدی یادگیری دو جانبه مطالعه تحلیل مضمون در حوزه توسعه منابع انسانی

در دنیای بی ثبات و رقابتی، امروز سازمانها برای بقا نیازمند توازنی پویا میان بهره برداری از توانمندی های فعلی و اکتشاف فرصت های آتی هستند. این پژوهش با هدف شناسایی و تبیین مولفه های کلیدی یادگیری دوجانبه در حوزه توسعه منابع انسانی انجام شده است تا چارچوبی جامع برای مدیریت همزمان پویایی و کارایی در اختیار سازمان ها قرار دهد. این پژوهش از نظر هدف، توسعه ای کاربردی و از نظر ماهیت یک مطالعه کیفی است. داده ها از طریق مصاحبه های عمیق و نیمه ساختاریافته با ۱۲ نفر از خبرگان و متخصصان حوزه مدیریت منابع انسانی که به روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شده بودند، گردآوری شد. تحلیل داده ها با استفاده از استراتژی تحلیل مضمون و طی مراحل شش گانه کدگذاری (پایهای، محوری و فراگیر) انجام گرفت. برای اطمینان از روایی و پایایی یافته ها از معیارهای قابلیت باورپذیری و بازبینی مشارکت کنندگان استفاده گردید. تحلیل داده ها منجر به شناسایی ۵ مضمون محوری و ۲۲ مضمون پایهای گردید. مولفه های استخراج شده در قالب یک مدل پنج بعدی دسته بندی شدند که عبارتند از: ۱. توسعه منابع انسانی هوشمند (بسترسازی فناورانه)، ۲. نوآوری و تجربه گرایی (بازوی اکتشاف)، ۳. کسب دانش (جذب سرمایه فکری)، ۴. بهبود و کارایی فرآیندها (بازوی انتفاع) و ۵. تعالی عملیاتی (نهادینه سازی یادگیری). نتایج پژوهش نشان می دهد که یادگیری دوجانبه در توسعه منابع انسانی فراتر از یک ابزار آموزشی، یک تحول ساختاری و فرهنگی است. مدل ارائه شده مبین این واقعیت است که سازمان ها با تبدیل نوآوری اتفاقی به نوآوری ساختاری و ایجاد توازن میان فرآیندهای انتفاعی و اکتشافی، می توانند چابکی راهبردی خود را تضمین کرده و از تله های رکود یا دگرگونی بی ثمر رهایی یابند.

کلیدواژه ها:

یادگیری دو جانبه ، یادگیری اکتشافی ، یادگیری انتفاعی ، توسعه منابع انسانی ، تحلیل مضمون