شناسایی و اولویت بندی فاکتورها موثر بر مخارج طرحهای عمرانی شهرداری یزد با استفاده از رویکرد تجزیه و تحلیل سلسله مراتبی (AHP)

مدیریت کارآمد مخارج در طرحهای عمرانی شهری یکی از چالشهای اساسی شهرداریها به شمار می رود؛ به ویژه در شهر یزد که با محدودیت منابع مالی شرایط اقلیمی خاص و رشد تقاضای خدمات شهری مواجه است. هدف پژوهش حاضر شناسایی و اولویت بندی فاکتورهای موثر بر مخارج طرح های عمرانی شهرداری یزد با بهره گیری از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) است. برای این منظور پس از مرور ادبیات نظری و مطالعات پیشین ۱۵ عامل در پنج بعد فنی، مدیریتی، اقتصادی، زیست محیطی و اجرایی به عنوان فاکتورهای اولیه موثر بر مخارج استخراج شد سپس داده های حاصل از پرسشنامه تخصصی میان کارشناسان و مدیران حوزه عمرانی شهرداری با استفاده از نرم افزارهای مرتبط تحلیل و وزن دهی گردید. نتایج نشان داد که تمامی فاکتورهای شناسایی شده دارای اثر معنادار بر مخارج طرح ها هستند؛ با این حال، تاسیسات طرح با وزن نهایی ۱۴.۲۱ بیشترین اهمیت را در افزایش مخارج دارد. پس از آن، فاکتورهای مصرف نیروی برق، صرفه جویی در انرژی، موقعیت طرح و سختی طرح به ترتیب در رتبه های بعدی قرار گرفتند. مطابق یافته ها، فاکتورهایی نظیر نوع قرارداد، پرسنل، اندازه تیم مدیریت طرح، اثرات زیست محیطی، تعداد طبقات و مساحت طرح نیز تاثیر قابل توجهی بر مخارج دارند اما وزن آنها نسبت به فاکتورهای زیرساختی و انرژی کمتر است. بر این اساس، پژوهش پیشنهاد می کند که شهرداری یزد با تمرکز بر مدیریت تاسیسات، بهینه سازی مصرف انرژی، و بازنگری در الگوی تخصیص منابع امکان کاهش هزینه ها و ارتقای بهره وری طرح های عمرانی را فراهم آورد. این نتایج می تواند مبنایی برای برنامه ریزی راهبردی بودجه بندی و تصمیم گیری های کلان در حوزه طرح های شهری باشد.

کلیدواژه ها:

طرحهای عمرانی ، مدیریت هزینه ، شهرداری یزد ، تحلیل سلسله مراتبی (AHP) ، اولویت بندی فاکتورها ، تاسیسات طرح ، مصرف انرژی