هوش مصنوعی در سلامت روان مروری بر کاربردها فرصتها و چالشها

در سالهای اخیر سلامت روان به عنوان یکی از اولویتهای محوری نظام سلامت عمومی مطرح شده و همزمان با افزایش شیوع اختلالاتی نظیر افسردگی و اضطراب ظهور فناوری هوش مصنوعی فرصتها و چالشهای متعددی را در این حوزه پدید آورده است. مطالعه مروری حاضر با هدف بررسی تاثیرات هوش مصنوعی بر سلامت روان انجام شد. این مطالعه یک مرور روایتی می باشد که جستجوی مقالات فارسی و انگلیسی منتشر شده در بازه زمانی ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶ در پایگاه های داده ی Springer ScienceDirect PubMed و موتور جستجوی Google Scholar با استفاده از کلیدواژه های هوش مصنوعی چت بات و سلامت روان بود پس از اعمال معیارهای ورود و خروج در نهایت ۱۲ مطالعه واجد شرایط وارد تحلیل نهایی شدند. یافته ها حاکی از آن است که ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی و چت بات ها، پتانسیل قابل توجهی در غربالگری اولیه اختلالات روانی با دقت تشخیصی بین ۷۵ تا ۹۰ درصد دارند و مدل های یادگیری عمیق به دقت بالایی دست یافته اند. در محیط های آموزشی پذیرش هوش مصنوعی با کاهش استرس شغلی و فرسودگی شغلی همراه بوده است. با این حال اعتماد کاربران به این ابزارها محدود بوده و نگرانی های اساسی در خصوص حریم خصوصی داده ها مسائل اخلاقی سوگیری الگوریتمی و فقدان چارچوب های نظارتی موثر وجود دارد. در نتیجه هوش مصنوعی می تواند به عنوان ابزاری مکمل در کنار درمان های سنتی و تحت نظارت مستمر انسانی ایفای نقش نماید و موفقیت در به کارگیری آن منوط به مدیریت چالش های فرهنگی اخلاقی و زیرساختی همراه با تدوین استانداردهای حفاظتی کارآمد است توصیه می گردد در تحقیقات آتی طراحی مطالعات طولی با نمونه های بزرگ و متنوع فرهنگی تدوین چارچوب های شفاف اخلاقی و قانونی، و نیز بررسی پیامدهای بلندمدت هوش مصنوعی بر رابطه درمانی و سلامت روان گروه های آسیب پذیر مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، چت بات ، سلامت روان ، روان شناختی