مروری بر رابطه طرحواره های ناسازگار اولیه و کیفیت زندگی با تمرکز بر کیفیت زندگی زناشویی

این مطالعه کیفی مروری با هدف شناسایی، ارزیابی و تفسیر شواهد موجود درباره تاثیر طرحواره های ناسازگار اولیه بر کیفیت زندگی به ویژه از منظر کیفیت زندگی زناشویی انجام شد. مرور نظاممند مقالات چاپ شده در چند سال اخیر با جست وجوی پایگاه های گوگل اسکالر، پابمد، ساینس دایرکت، پرتال جامع علوم انسانی، نورمگز و مگ ایران انجام شد و کلیدواژه های "طرحواره های ناسازگار اولیه" و "کیفیت زندگی" به صورت ترکیبی استفاده شدند. معیارهای ورود با هدف پژوهش، تازگی و ارتباط همسو شدند و از میان یافته ها ۲۰ مقاله (۱۳ داخلی، ۷ خارجی) به طور دقیق بررسی و تلخیص شد. نتایج نشان می دهد که طرحواره های ناسازگار اولیه به ویژه طرحواره های مربوط به خودبی ارزشی و نگرش منفی نسبت به رابطه با کاهش کیفیت زندگی زناشویی همبستگی منفی معناداری دارند. سازوکارهای میانی شامل استرس رابطه، ناسازگاری ارتباطی و پاسخ های هیجانی نامتعادل نقش واسطه ای یا میانجی دارند و وجود حمایت روان شناختی، سازگاری زوجین و مهارت های ارتباطی می تواند شدت یا جهت اثر این طرحواره ها را تعدیل یا میانجی گری کند؛ بنابراین طراحی های طولی و مدل سازی مسیر برای بررسی روابط سلسله مراتبی و نیز بررسی میانجی های فرهنگی، جمعیت شناختی و آزمون مداخلات ترکیبی از اولویت های پژوهشی آینده هستند. در نهایت رابطه ای پایدار بین طرحواره های ناسازگار اولیه و کیفیت زندگی زناشویی وجود دارد و رویکردی جامع که تغییر طرحواره ها، بهبود سازگاری رابطه ای و حمایت عاطفی را دربردارد بیشترین پتانسیل برای بهبود مستمر کیفیت زندگی زناشویی را اعمال می کند.

کلیدواژه ها:

طرحواره های ناسازگار اولیه ، کیفیت زندگی زناشویی ، مروری