جایگاه شناسی دروغ و تفاوت آن با توریه و خلف وعده

این پژوهش به بررسی جایگاه شناسی دروغ و تفاوت های اساسی آن با دو مفهوم نزدیک یعنی توریه و خلف وعده می پردازد. دروغ از نظر فقه و اخلاق اسلامی پدیده ای پیچیده است که نه تنها بر سطح رفتاری تاثیر می گذارد بلکه ریشه های عمیقی در ساختار اخلاقی فرد و جامعه دارد. این مقاله با روش تحلیلی استنباطی و استناد به منابع معتبر فقهی شیعه مکاسب شیخ انصاری، آراء امام خمینی و خامنه ای نشان می دهد که توریه به عنوان یک استثناءهای هدفمند ماهیتی کاملا متفاوت از دروغ خالص دارد؛ زیرا در توریه مقصود گوینده مطابق با واقع باقی می ماند تنها ظاهر کلام مبهم است. خلف وعده نیز دو شکل دارد: اگر با قصد تخلف باشد تحت حکم دروغ قرار می گیرد؛ و اگر بدون قصد واقع شود، دروغ محسوب نمی شود. این تمایزات درک صحیحی از اخلاق اسلامی را فراهم می کند و جلوگیری از سوء استفاده های فقهی را ممکن می سازد.

کلیدواژه ها:

دروغ ، کذب ، توریه ، خلف وعده ، فقه اسلامی ، اخلاق