اصل حسن نیت در قراردادهای تجاری حرفه ای از قاعده اخلاقی تا معیار مسئولیت قراردادی با تحلیل تطبیقی در حقوق اروپایی و امکان تحول در نظام حقوقی ایران

اصل حسن نیت به عنوان یک مفهوم بنیادین در حقوق قراردادها نقشی محوری در تضمین اجرای منصفانه و عادلانه تعهدات ایفا می کند. این اصل که ریشه های عمیقی در اخلاق و وجدان جمعی دارد در طول زمان از یک هنجار صرفا اخلاقی به یک قاعده حقوقی الزام آور در نظام های حقوقی گوناگون متحول شده است. در حقوق قراردادهای تجاری حرفه ای که سرشار از پیچیدگی ها و عرف های خاص خود است اهمیت حسن نیت دوچندان می شود. این مقاله به بررسی تطبیقی اصل حسن نیت در حقوق اروپایی با تمرکز بر حقوق آلمان ماده ۲۴۲ قانون مدنی، آلمان حقوق فرانسه اصلاحات ۲۰۱۶ و ماده ۱۱۰۴ قانون مدنی و اسناد مهم حقوق اروپایی خصوصی مانند PECL) Principles of European Contract Law) و Draft DCFR) Common Frame of Reference) می پردازد. در ادامه کارکردهای این اصل در قراردادهای تجاری حرفه ای از جمله شکل گیری تعهدات ضمنی، منع سوءاستفاده از حق، تفسیر قرارداد و تعیین مسئولیت قراردادی تشریح خواهد شد. سپس، جایگاه اصل حسن نیت در فقه امامیه و نظام حقوقی ایران با استناد به مبانی فقهی مانند قاعده لاضرر و منع غرر و مواد مرتبط در قانون مدنی مورد تحلیل قرار می گیرد. در نهایت با توجه به ضرورت انطباق با تجارت بین الملل و عرف های جاری در نظام های حقوقی، پیشروی امکان تحول و نهادینه سازی این اصل در نظام حقوقی ایران با ارائه راهکارهایی مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت.

کلیدواژه ها:

اصل حسن ، نیت قراردادهای ، تجاری مسئولیت قراردادی ، حقوق اروپایی ، حقوق ایران