ارزیابی کیفیت زندگی شهری از منظر تحلیل فضایی یک مطالعه مروری

کیفیت زندگی شهری یکی از کلیدی ترین حوزه های مطالعاتی در برنامه ریزی شهری مدرن محسوب می شود که نقشی تعیین کننده در پایش سیاست های توسعه و تخصیص بهینه منابع محدود شهری ایفا می کند. هدف اصلی پژوهش حاضر ارزیابی و تبیین مفهوم کیفیت زندگی شهری از منظر تحلیل فضایی در قالب یک مطالعه مروری است. روش تحقیق در این مطالعه از نوع توصیفی تحلیلی بوده که با بهره گیری از رویکرد اسنادی و کتابخانه ای به واکاوی متون، نظریات و پیشینه های پژوهشی معتبر در پایگاه های علمی ملی و بین المللی پرداخته است. یافته های تحقیق نشان می دهد که مفهوم کیفیت زندگی شهری فراتر از شاخص های تک بعدی برآیندی از متغیرهای عینی، کالبدی، محیطی و ذهنی (رضایتمندی شهروندان) است که ریشه در عدالت اجتماعی و رفاه عمومی دارد، همچنین نتایج تحلیل ها بیانگر آن است که به کارگیری ابزارهای تحلیل فضایی و سامانه های اطلاعات جغرافیایی (GIS)، امکان شناسایی دقیق نابرابری های درون شهری و الگوهای توزیع خدمات را فراهم ساخته و به سیاست گذاران در شناسایی نواحی نیازمند مداخله کمک شایانی می کند. در نهایت این پژوهش نتیجه می گیرد که ارتقای کیفیت زندگی شهری مستلزم پیوند میان برنامه ریزی کالبدی و تحلیل های فضایی مکانی است تا از این طریق دسترسی عادلانه شهروندان به زیرساخت ها تضمین شده و پایداری اجتماعی و محیطی در فضاهای شهری محقق گردد. تمرکز بر تحلیل های اکتشافی داده های مکانی می تواند به عنوان ابزاری کارآمد در دست مدیریت شهری مسیر حرکت به سوی توسعه متوازن را هموار سازد.

کلیدواژه ها:

کیفیت زندگی ، شهری ، تحلیل ، فضایی ، شاخص های عینی و ذهنی