مقایسه اثر بخشی خانواده درمانی سیستماتیک و درمان شناختی-رفتاری زوجین (مرور نظام مند)

این پژوهش به صورت یک مرور نظام مند با هدف بررسی و مقایسه اثربخشی دو رویکرد درمانی خانواده درمانی سیستماتیک و درمان شناختی-رفتاری زوجین در کاهش تعارضات زناشویی زوج های ایرانی انجام شده است. با توجه به اهمیت تعارضات زناشویی در تاثیرگذاری بر کیفیت زندگی زوجین و خانواده ها، این مطالعه به شناسایی نقاط قوت و ضعف هر دو روش درمانی پرداخته است. داده های این پژوهش از ۲۱ مطالعه مرتبط استخراج شده که در بازه زمانی ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۴ منتشر شده اند. یافته ها نشان داد که خانواده درمانی سیستماتیک با تمرکز بر کل سیستم خانواده و تنظیم مرزهای خانوادگی، موفقیت بیشتری در کاهش تعارضات زناشویی و افزایش انسجام خانوادگی داشته است. در مقابل، درمان شناختی-رفتاری زوجین با تاکید بر تغییر رفتارهای فردی و آموزش مهارت های ارتباطی، تاثیر قابل توجهی بر کاهش علائم روان شناختی و بهبود مهارت های ارتباطی زوجین داشته است. تحلیل های فرهنگی و اجتماعی نشان داد که تفاوت های فرهنگی و مذهبی بر پذیرش و اثربخشی این روش ها تاثیرگذار بوده است. خانواده درمانی سیستماتیک در خانواده های سنتی ایرانی پذیرش بیشتری داشته، در حالی که درمان شناختی-رفتاری زوجین در زوج هایی با نگرش مدرن تر و سطح تحصیلات بالاتر موفق تر بوده است. نتایج این پژوهش بر ضرورت بومی سازی رویکردهای درمانی و تلفیق عناصر فرهنگی و مذهبی تاکید دارد. پیشنهاد می شود در پژوهش های آینده، تاثیر این روش ها بر جمعیت های مختلف و اثربخشی طولانی مدت آن ها بررسی شود. همچنین آموزش درمانگران متخصص در این حوزه ضروری است.

کلیدواژه ها:

خانواده درمانی سیستماتیک ، درمان شناختی-رفتاری ، تعارضات زناشویی ، فرهنگ ایرانی