اثربخشی درمان شناختی رفتاری بر تاب آوری و خودکارآمدی دانش آموزان تک والد

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی-رفتاری (CBT) بر تاب آوری و خودکارآمدی دانش آموزان تک والد انجام شد. این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان تک والد مقطع متوسطه اول شهر اردبیل در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بود. از بین آنان، ۳۰ نفر که معیارهای ورود را داشتند، به صورت در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه ۱۵ نفره آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش، مداخله CBT را در ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای به صورت گروهی دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه های تاب آوری کانر و دیویدسون (۲۰۰۳) و خودکارآمدی عمومی شرزر و اورسل (۱۹۹۵) بودند. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک متغیری (ANCOVA) تحلیل شدند. نتایج تحلیل کوواریانس پس از کنترل اثر پیش آزمون نشان داد که بین گروه های آزمایش و کنترل از نظر نمرات پس آزمون خودکارآمدی (f=۸.۳۶۷, p=۰/۰۰۷) و تاب آوری (f=۱۲.۶۵۳, p=۰/۰۰۱) تفاوت معناداری وجود دارد. به عبارت دیگر، مداخله CBT منجر به افزایش معنادار خودکارآمدی و تاب آوری در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شد. بر اساس یافته های این پژوهش، درمان شناختی-رفتاری یک مداخله موثر برای افزایش خودکارآمدی و تاب آوری دانش آموزان تک والد است. اجرای اینگونه برنامه های مداخله ای کوتاه مدت و گروهی در محیط مدارس می تواند به عنوان بخشی از برنامه های حمایتی برای تقویت سلامت روان و توانمندی های روان شناختی این گروه از دانش آموزان توصیه شود.

کلیدواژه ها:

درمان شناختی-رفتاری ، خودکارآمدی ، تاب آوری ، دانش آموزان تک والد