درک والدین از نقش شرایط محیطی در شکل گیری عادات تحصیلی فرزندان

پژوهش حاضر با هدف درک تجربه زیسته و تفسیر والدین ساکن شهر قائم شهر از نقش شرایط محیطی در شکل گیری عادات تحصیلی فرزندان دانش آموز دوره متوسطه انجام شد. این مطالعه کیفی با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری (IPA) و با مشارکت ۱۸ والد (۱۱ مادر و ۷ پدر) دارای حداقل یک فرزند در پایه های هفتم تا دوازدهم به روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی اجرا گردید. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته عمیق جمع آوری و بر اساس چارچوب شش مرحله ای اسمیت و همکاران (۲۰۲۲) تحلیل شد. اشباع نظری پس از مصاحبه هجدهم به دست آمد. پنج ابرتم اصلی استخراج شد: (۱) فضای فیزیکی خانه به عنوان قلب تپنده عادات تحصیلی، (۲) تعارض فرهنگی سنت و مدرنیته در بافت قائم شهری، (۳) محرومیت نسبی شهر متوسط و کمبود امکانات آموزشی، (۴) قدرت غالب گروه همسالان و شبکه های اجتماعی، (۵) تلاش های جبرانی والدین و تجربه «جنگ تنهایی با محیط». والدین شرایط محیطی را نه به صورت عوامل منفرد بلکه به مثابه یک کل زیست شده پر از محدودیت ساختاری، تعارض ارزشی و مسئولیت سنگین فردی تجربه می کنند. یافته ها بر ضرورت طراحی مداخلات خانواده محور و مدرسه محور بومی، توجه به ویژگی های شهرهای متوسط شمالی ایران و بازنگری سیاست های آموزشی با در نظر گرفتن واقعیت های فرهنگی و اقتصادی محلی تاکید دارند. این پژوهش صدای واقعی والدینی را نمایندگی می کند که در میان محدودیت های متعدد محیطی برای موفقیت تحصیلی فرزندانشان مبارزه می کنند.

کلیدواژه ها:

پدیدارشناسی تفسیری ، عادات تحصیلی ، شرایط محیطی ، والدین