تحلیل نقش چارچوب های حقوقی در ارتقای حکمرانی خوب شهری: مطالعه موردی شهر مرند

هدف: هدف اصلی این پژوهش، تحلیل نقش و تاثیر چارچوب های حقوقی و قوانین شهری بر ارتقای شاخص های حکمرانی خوب شهری در شهر مرند است. این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش است که چگونه قوانین موجود و نحوه اجرای آن ها بر شفافیت، پاسخگویی، مشارکت شهروندی و اثربخشی مدیریت شهری در این شهر تاثیر می گذارد. روش شناسی: این تحقیق با رویکردی ترکیبی (کیفی-کمی) انجام شده است. در بخش کیفی، از طریق تحلیل محتوای اسناد بالادستی، قوانین شهرداری و مصاحبه های عمیق با ۱۵ نفر از مدیران، کارشناسان شهری و اعضای شورای شهر، مولفه های کلیدی چارچوب حقوقی موثر بر حکمرانی شهری شناسایی شد. در بخش کمی، بر اساس یافته های کیفی، پرسشنامه ای محقق ساخته طراحی و در میان نمونه ای متشکل از ۳۸۴ نفر از شهروندان مرندی (انتخاب شده به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای) توزیع گردید. داده های کمی با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون های آماری توصیفی و استنباطی (مانند آزمون تی و ضریب همبستگی پیرسون) تحلیل شدند. یافته ها: نتایج کیفی نشان دهنده وجود خلاهای قانونی در زمینه مشارکت پذیری شهروندان و ضمانت اجرای برخی قوانین شهری است. یافته های کمی نیز نشان داد که بین «آگاهی شهروندان از حقوق شهری» و «میزان مشارکت آن ها در امور شهری» رابطه مثبت و معناداری وجود دارد ((p<۰.۰۵)). همچنین، میانگین رضایت شهروندان از «شفافیت عملکرد مالی و اجرایی شهرداری» در سطح پایین تری از حد متوسط ارزیابی شد. نتایج حاکی از آن است که اثربخشی در اجرای قوانین، مهم ترین پیش بینی کننده رضایت عمومی از حکمرانی شهری است. نتیجه گیری: پژوهش نشان می دهد که صرف وجود قوانین برای تحقق حکمرانی خوب شهری کافی نیست، بلکه کیفیت، شفافیت و ضمانت اجرایی این قوانین نقشی حیاتی ایفا می کنند. پیشنهاد می شود شهرداری مرند با بازنگری در برخی رویه های اجرایی، ایجاد سازوکارهای شفاف سازی دیجیتال و تقویت پلتفرم های مشارکت شهروندی، گام های موثری در جهت بهبود حکمرانی شهری و افزایش سرمایه اجتماعی بردارد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی خوب شهری ، حقوق شهری ، مدیریت شهری ، مشارکت شهروندی ، شفافیت ، شهر مرند