بررسی اثرات ضدقارچی نانوامولسیون اسانس کاکوتی کوهی (Ziziphora clinopodioides) بر قارچهای مولد پوسیدگی پرتقال

گونه های جنس Penicillium به عنوان عوامل اصلی پوسیدگی پس از برداشت مرکبات شناخته می شوند و خسارت های اقتصادی قابل توجهی به دنبال دارند. گیاهان دارویی به دلیل داشتن ترکیبات فعال زیستی، همواره به عنوان منابع ارزشمند برای کنترل عوامل بیماری زا مورد توجه بوده اند. این پژوهش با هدف بررسی خواص ضدقارچی اسانس و نانوامولسیون کاکوتی کوهی (Ziziphora clinopodioides) بر دو گونه قارچ مولد پوسیدگی پرتقال (Penicillium italicum و P. digitatum) انجام شد. ترکیبات شیمیایی اسانس به روش GC/MS شناسایی گردید که پولگون (۴۲.۵۲ درصد)، ایزومنتون (۲۵.۷۵ درصد) و سیکلوهگزانون (۱۰.۹۱ درصد) بیشترین سهم را داشتند. نانوامولسیون حاوی اسانس با روش خودبخودی سنتز و اندازه ذرات آن ۱۳.۸ نانومتر تعیین شد. فعالیت ضدقارچی نمونه ها در قالب تیمارهای اسانس ۱۰ درصد، نانوامولسیون ۱۰ درصد، اسانس میسل، آب مقطر (شاهد) و قارچ کش کاربندازیم (کنترل مثبت) با روش تدخینی بررسی گردید. نتایج نشان داد نانوامولسیون ۱۰ درصد اسانس کاکوتی نسبت به اسانس اثر مهارکنندگی قوی تری داشته و در سطح میوه و محیط کشت موجب کاهش چشمگیر آلودگی شد؛ به گونه ای که کمترین میزان آلودگی قارچی در سطح میوه مربوط به تیمار نانوامولسیون اسانس کاکوتی با ۲۵ و ۱۶ درصد آلودگی به ترتیب در P. italicum و P. digitatum بود. به طور کلی نانوامولسیون اسانس کاکوتی می تواند به عنوان یک نگهدارنده طبیعی و موثر در کنترل پوسیدگی مرکبات و ارتقای امنیت غذایی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

نانو امولسیون ، اسانس کاکوتی ، فعالیت ضدقارچی ، Penicillium ، پرتقال