تحلیل برنامه ریزی آموزشی مبتنی بر شایستگی (Competency-Based Education)

تحولات سریع اجتماعی، اقتصادی و فناورانه، ضرورت بازنگری در الگوهای سنتی برنامه ریزی آموزشی را بیش از پیش آشکار ساخته است. یکی از رویکردهای نوین در این زمینه، برنامه ریزی آموزشی مبتنی بر شایستگی است که بر کسب شایستگی های کاربردی، یادگیری عمیق و هم راستایی آموزش با نیازهای واقعی جامعه و بازار کار تاکید دارد. هدف مقاله حاضر، مرور و تحلیل پژوهش های انجام شده درباره برنامه ریزی آموزشی مبتنی بر شایستگی و شناسایی چالش ها و فرصت های اجرای این رویکرد در نظام آموزش عالی است. بدین منظور، مطالعات منتشرشده در پایگاه های علمی معتبر داخلی و خارجی طی سال های اخیر مورد بررسی قرار گرفت و یافته ها بر اساس مولفه های برنامه ریزی آموزشی، نقش ذی نفعان و پیامدهای یادگیری طبقه بندی شدند. نتایج مرور نشان می دهد که برنامه ریزی آموزشی مبتنی بر شایستگی می تواند به ارتقای کیفیت یادگیری، افزایش اشتغال پذیری دانش آموختگان و تقویت پیوند میان آموزش و نیازهای بازار کار منجر شود. با این حال، چالش هایی نظیر مقاومت نهادی، ضعف در زیرساخت های اجرایی، کمبود چارچوب های بومی و عدم آمادگی اعضای هیئت علمی، اجرای موثر این رویکرد را با محدودیت مواجه ساخته است. در پایان، پیشنهادهایی برای بهبود برنامه ریزی آموزشی مبتنی بر شایستگی و جهت گیری های پژوهشی آینده ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی آموزشی ، آموزش مبتنی بر شایستگی ، آموزش عالی ، طراحی برنامه درسی ، علوم تربیتی