پیش بینی افکار اضطرابی بر اساس سرمایه روان شناختی و الگوهای ارتباطی خانواده در دانش آموزان کنکوری

هدف: این پژوهش با هدف پیش بینی افکار اضطرابی بر اساس سرمایه روان شناختی و الگوهای ارتباطی خانواده در دانش آموزان کنکوری شهرستان کاشمر انجام شد. روش: پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه ۱۱۰۲ دانش آموز پایه دوازدهم (دختر و پسر) شهرستان کاشمر در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود که از این میان، ۲۸۸ نفر بر اساس جدول کرجسی و مورگان و به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه افکار اضطرابی ولز (ANTI)، پرسشنامه سرمایه روان شناختی لوتانز (PCQ) و پرسشنامه تجدیدنظر شده الگوهای ارتباطی خانواده (RFCP) بودند. یافته ها: نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه گام به گام نشان داد که ترکیب متغیرهای الگوی ارتباطی «گفت و شنود»، «همنوایی» و مولفه های «تاب آوری» و «خودکارآمدی» از سرمایه روان شناختی، در مجموع ۴۷ درصد از واریانس افکار اضطرابی را به طور معناداری پیش بینی می کنند (۰۰۱/۰>p،۴۷/۰=R²). تحلیل همبستگی نیز حاکی از آن بود که الگوی «گفت و شنود» (۴۲/۰-=r) و مولفه های تاب آوری (۵۱/۰-=r)، امیدواری (۴۵/۰-=r) و خودکارآمدی (۳۸/۰-=r) با افکار اضطرابی رابطه منفی و معناداری دارند. در مقابل، الگوی «همنوایی» با افکار اضطرابی رابطه مثبت و معنادار نشان داد (۳۱/۰=r). مولفه «خوش بینی» رابطه معناداری با افکار اضطرابی نداشت. نتیجه گیری: یافته ها موید آن است که محیط خانوادگی مبتنی بر گفت وگو و همچنین تقویت سرمایه های روان شناختی فردی به ویژه تاب آوری و خودکارآمدی و امیدواری، می تواند نقش کلیدی در کاهش افکار اضطرابی دانش آموزان در موقعیت های پرفشاری مانند کنکور ایفا کند.

کلیدواژه ها:

افکار اضطرابی ، سرمایه روان شناختی ، الگوهای ارتباطی خانواده ، دانش آموزان کنکوری