طراحی چارچوبی برای توسعه محصولات نوآورانه در کسب وکارهای دیجیتال ایران با رویکرد نوآوری باز و روش چابک

این پژوهش با هدف پاسخ به نیاز فزاینده ی کسب وکارهای دیجیتال ایران برای دستیابی به یک مدل ساختاریافته و عملیاتی در توسعه ی محصولات نوآورانه انجام شده است. در محیط پرشتاب و رقابتی فعلی، مدل های خطی و سنتی توسعه ی محصول، دیگر کارایی لازم را ندارند. از این رو، پژوهش حاضر به دنبال تلفیق دو پارادایم مکمل «نوآوری باز» و «روش چابک» در قالب یک چارچوب بومی و زمینه مند است. روش تحقیق، کیفی و از نوع توسعه چارچوب نظری است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق با ۱۵ نفر از مدیران ارشد، سرپرستان محصول (Product Owners) و توسعه دهندگان ارشد در شرکت های موفق دیجیتال ایرانی (از جمله در حوزه های فین تک، بازارهای آنلاین و نرم افزارهای سازمانی) جمع آوری شد. همچنین، مطالعه ی اسناد و گزارش های داخلی سه شرکت به عنوان نمونه ی موردی تکمیل کننده ی داده ها بود. تحلیل داده ها با روش تحلیل مضمون (تماتیک) و با استفاده از نرم افزار MAXQDA انجام شد. یافته ها منجر به طراحی چارچوب پویای پنج مرحله ای «اپن-ایجیل» (Open-Agile) شد. این چارچوب نه یک مسیر خطی، بلکه یک چرخه ی تکرار شونده و یاد گیرنده است که در هر اسپرینت، حلقه ی نوآوری باز را در خود ادغام می کند. مراحل پنجگانه شامل: ۱) کاوش و جذب اکوسیستمی، ۲) شکل دهی و توانمندسازی تیم چابک، ۳) توسعه و ساخت تدریجی، ۴) اعتبارسنجی باز و مشارکتی، و ۵) راه اندازی و تکامل مقیاس پذیر است. سه زیرساخت کلیدی فرهنگ اعتماد و اشتراک گذاری، حکمرانی چابک و پلتفرم های فناورانه نیز این چارچوب را پشتیبانی می کنند. این چارچوب به کسب وکارهای دیجیتال ایرانی کمک می کند تا از محدودیت منابع داخلی عبور کرده، با همکاری فعال با اکوسیستم (شامل استارتاپ ها، دانشگاه ها، مشتریان و حتی رقبا) ایده ها و فناوری های جدید را جذب نموده و آن ها را با سرعت و انعطاف چابک به محصولات موفق و رقابت پذیر در بازار تبدیل کنند.

کلیدواژه ها:

توسعه محصول نوآورانه ، نوآوری باز ، روش چابک ، کسب وکارهای دیجیتال ایران